Thứ Tư, 19 tháng 5, 2021

NHẤT QUỶ NHÌ MA THỨ BA HỌC TRÒ


Khoảng năm 1959 (?). Trường Hồ Ngọc Cẩn chính thức trở thành Trường Nam Trung Học TỉnhLỵ Tỉnh Gia Định,, không còn là Trường Công giáo nữa. Các lớp học của chúng tôi ở Trường Trương Tấn Bửu bị giải tán. Bọn Nam học sinh được sáp nhập vào Trường Hồ Ngọc Cẩn. Nữ sinh chuyển đến Trường Lê Văn Duyệt mới xây, gần Cầu Bông. Tuy chỉ có hai năm học tại Trương Tấn Bửu, chính xác là một năm rưỡi, nhưng cũng lưu lại cho tôi một số kỷ niệm khó quên về mái trường “mượn tạm” nầy. Trường toạ lạc chung với Trường Hồ Ngọc Cẩn trên một khoảnh đất rộng, được ngăn bằng bức tường gạch. Phía sau trường nầy, thẳng góc 90 độ  với hông trường kia, Hai cổng trường mở ra hai mặt đường khác nhau: Một ở đường Bạch Đằng và một ở đường Lê Quang Định.

Học lớp Đệ Thất 7A, tầng trệt, nằm gần cổng trường. tôi lại được xếp ngồi dãy bên phải gần cửa ra vào, nên thường lơ đảng nhìn qua văn phòng, nơi đó có cô Giám thị Điệp, người nho nhỏ , dáng thon thon. Khuôn mặt trái xoan, điểm chút phấn son phơn phớt, khiến cho tôi bắt đầu biết biết thế nào là ngẩn ngẩn ngơ ngơ, cho dù lúc ấy cô mặc áo dài khoát lên chiếc áo bầu. Cũng cái tật hay nhìn ra ngoài sân, nên tôi ghi được trong ký ức hình ảnh của Thầy Hiệu Trưởng kiêm nhiệm hai Trường: Thầy Đinh Căn Nguyên. Thỉnh thoảng thấy Thầy thả bộ từ Trường Hồ Ngọc Cẩn qua. Thầy thường mặc sơ mi ngắn tay, bỏ vô quần, thắt cà vạt, tay cầm ống vố, vừa đi vừa bập bập. Tới dãy phòng học, Thầy tấp vô, đảo mắt tìm xem em nào ngủ gậtc, Thầy èn bẹo tai kéo ra ngoài hành lang, bắt đứng cho tỉnh ngủ.

Năm đệ ngũ chuyển sang Trường lớp mới. Tôi lưu luyến cây phượng vĩ sân trường che rợp bóng mát và hoa phượng đỏ rợp báo mùa chia tay. Đó cũng là lúc chúng tôi làm văn, làm thơ ghi vào lưu bút trao nhau, có ảnh có hoa ép vào trang giấy. Tôi buồn bả khi không còn được liếc mắt trộm nhìn những bóng hồng tíu tít, hồn nhiên trong các giờ ra chơi, mặc dù tôi không quen một ai trong các nàng, trừ cô em của cô Điệp Giám Thị. Tôi quen nàng, có lẻ vì tôi thích nhìn…chị nàng. 
Từ nay tôi bước vào môi trường mới đầy khô khan, nghiêm khắc, với toàn những “thằng trai” đồng phục, quần tây dài xanh, áo sơ mi ngắn tay bỏ vô quần, trên ngực áo có đính phù hiệu Trường. Từ nay tôi có thêm buổi lễ chào cờ ỗi sáng thứ hai, có thêm đôi mắt “cú vọ” giám sát của Giám thị. Từ nay tôi làm quen với Thầy cô và các bạn học người miền Bắc, tôi phải làm quen với những từ ngữ xa lạ đối với dân “Nam kỳ rặc” như tôi. Một hai năm sau, mới có các giáo sư trẻ tốt nghiệp Đại Học Sư Phạm bổ sung. Còn trước đó thường là các giáo sư lớn tuổi. Tôi nhớ Thầy Thường dạy Anh Văn, bước vô ngồi xuống là ra lệnh mở sách L’Anglais vivant, Thầy đọc trước, cả lớp đọc theo, Reading trước đã. Nhớ Cô Hoa người nhỏ thó quắt queo, ngồi xuống là lật sổ Điểm danh, gọi lên trả bài, chủ yếu là chia Verbe. Nhớ cô Hồng dạy Việt văn, mới về Trường, cô dạy không hấp dẫn, nhưng tôi không bỏ sot một giờ nào của cô, vì cô hấp dẫn tôi. thật đẹp, không trang điểm nhưng má cô hồng, da cô trắng, giọng Bắc nhỏ nhẹ dễ thương. Không lâu sau, cô lấy chồng, tôi và một nhóm bạn đến phụ giúp cô những chuyện lặt vặt trong ngày cưới. Bạn tôi rất vui. Riêng tôi, không hiểu sao tôi thấy buồn buồn. Từ đấy, giờ học của cô không còn hấp lực đối với tôi nữa. Còn cô Oanh Vạn vật, người Nam, người mong manh, nước da xanh xanh, ngày đầu đi dạy, cô chịu không nổi sự nghịch phá của chúng tôi, phải mở “cặp táp”, giấu mặt vào đấy để khóc. Sau nầy, chúng tôi có đến thăm cô ở một căn phòng trong một chung cư ở Sài Gòn. 

Một buổi trưa, tôi vào lớp trễ, mặc chiếc quần vải trắng ống rộng thùng thình, cả lớp cười ồ!Tôi xin phép giáo sư được nghỉ học, sau đó xuống văn phòng nhà Trường xin nghĩ mấy hôm vì Ba tôi mới mất. Tôi hôm đó, Thầy Đoàn Đình Quất, đến nhà tôi thay mặt nhà Trường chia buồn. Thây có gặp tôi, xin lỗi về chuyện cả lớp đã cuời tôi buổi trưa. Có lẻ con Thầy là Tùng, bạn cùng lớp với tôi đã kể chuyện tôi cho Thầy nghe. Thầy dạy thể dục. Sân tập của chúng tôi là bãi đất trống nằm phía sau bệnh viện Nguyễn Văn Học. Tôi biết thêm một Thầy nữa dạy thể dục, là họa sĩ Văn Đen, Thầy không phụ trách lớp tôi, nhưng sân vận động chỉ có hai Thầy, nên tôi nhớ như in.
Bốn năm Hồ Ngọc Cẩn với biết bao buồn vui kỷ niệm. Buồn vì chia tay nhau sau một năm học, lên lớp trên khó được ngồi gần nhau. Vui vì đời học sinh, người ta thường ví “nhất quỷ, nhì ma, thứ ba học trò”. Năm Đệ Tứ, tôi vướng vào một sự kiên “oan ôi! Ông Địa”. Một hôm., lớp học đang chờ tiết học của giáo sư khác tới,  tôi gọi tên thằng bạn tên Thụ ngồi ở bàn trên, dãy bên kia. Đang kêu : Thụ. Thụ… Bỗng “ngài” Giám Thị xuất hiện, ông chộp lấy tôi, rồi ghi tên tôi vào sổ “bìa đen”. Tôi bị phạt “cấm túc”, ngày chủ nhật phải đến Trường ngồi chép phạt. Lý do là ông tưởng tôi nghịch, gọi tên ông. Ông tên Dụ. Biện minh, rồi năn nỉ  thế nào đi chăng nữa, ông cũng lắc đầu quầy quậy, rảo bước đi. Tức thật muốn khóc!. Nói chuyện nghịch ngợm thì lắm trò. Tiếng động  dưới  gầm bàn, nghe sột soẹt, vì bị hất qua đá lại, vô phúc chạm chân mình, thì đó, có khi là chiếc dép, có khi là cái lon, cái lọ. Tóm lại là bất cứ vật gì càng khua càng tốt. Sợ muốn chết! Một trò khác, khi Thầy cô quay lưng viết bảng là những chiếc máy bay giấy bay lượn trong phòng học. Trò ồn nhất là khi cả lớp ngậm miệng mà phát ra tiếng. Đặc biệt khi Giám thị đi tới thì cả lớp phát ra tiếng ụ ụ ụ… Giám thị có vào cũng chịu, vì không tìm ra ai cử động mồm. 

Chúng tôi cũng có nhiều sinh hoạt, nhiều trò chơi giải trí lành mạnh, như làm báo giấy rồi chuyền tay nhau cho cả lớp cùng đọc ( mục nầy là tôi thích nhất và làm nhiều nhất ), rồi bích báo ( báo treo tường ), rồi đặc san Xuân. Giờ học nào Thầy cô nghĩ thì lang thang vô chợ Bà Chiểu coi người ta bày hàng buôn bán, cho đã thèm,. hoặc giả vô Lăng Ông Bà Chiểu ngồi xem ông đi qua bà đi lại. Xa hơn thì tới rạp Hùynh Long, bên hông chợ, hay rạp Cao Đồng Hưng , bên cạnh chợ, để xem quảng cáo phim…Vui nhất là khi nhà Trường tổ chức “Cây mùa xuân” hoặc mang báo xuân qua trường nữ Lê Văn Duyệt, bán lấy tiền gây quỷ là phụ, mà nhìn những người đẹp thướt tha trong tà áo trắng là chính….

Nhớ lại thời học sinh thuở ấy sao vui ơi là vui! Nhìn lại con mình thời này sao buồn ơi là buồn! Thấy tội nghiệp chúng vừa học, vừa phải làm kế hoạch nhỏ, phải tham gia đoàn đội, phải thi đua, phải học thêm…nhất là phải “ bi” luôn làm phiền cha mẹ, khi cứ nhận giấy nhà Trường gửi về, nay họp phụ huynh, mai góp tiền xây dựng nhà Trường, mốt đóng tiền mua nầy mua nọ, tổ chức lễ nầy, kỷ niệm kia… Hồi thời tôi đâu có như vậy đâu…..

NGUYÊN SANG

Chủ Nhật, 16 tháng 5, 2021

Quay đầu là bờ.



——————————-
 
Ngô Minh Hiếu (Hiếu PC) - cái tên khét tiếng trong giới công nghệ không chỉ ở Việt Nam, mà cả trên thế giới. Là một hacker lấy trên 200 triệu tài khoản của nhiều người ở nhiều quốc gia. Bị tòa án Mỹ tuyên án 40 năm nhưng chỉ ngồi tù 7 năm thì được thả. Nhìn nhận về Hiếu PC không đơn giản. Nếu chỉ xem trên những con số khô khốc nói trên, rồi đánh giá Hiếu như một tội phạm, hoàn toàn không sai. Thế nhưng, ở một góc nhìn khác, lần giở hành trình học hỏi của Hiếu và trở thành hacker tầm cỡ thế giới, chắc chắn sẽ có không ít người thán phục chàng trai này, như một tài năng "bất kham" hiếm hoi của Việt Nam về công nghệ thông tin.

Với chúng tôi, lần đầu tiên gặp gỡ, trò chuyện với Hiếu PC, cảm giác rất thật, rất chân thành toát ra từ trái tim của chàng trai trẻ trung này. Anh không ngại ngần tự thú mình từng là một tên tội phạm công nghệ lừng danh. Hiếu say sưa kể về những năm tháng trong nhà tù Mỹ. 

Hiếu cũng không khỏi nghẹn ngào khi lên án chính mình, vì đã gây ra bao nỗi đau cho rất nhiều người trên thế giới… Vâng! Hiếu cúi đầu nhận hết và xem đó là lỗi lầm của những tháng năm tuổi trẻ bồng bột, ích kỷ, tham lam vật chất, tiền tài…

Song, vượt lên tất cả, ngay khoảnh khắc hiện tại, bất kỳ ai tiếp xúc với Hiếu PC cũng sẽ cảm thấy vô cùng ấn tượng: Hiếu đã và đang nuôi trong mình một khát vọng cháy bỏng, là nỗ lực làm việc hết mình để cống hiến, để giúp người, giúp cuộc đời này bằng tất cả trí tuệ, tài năng của mình, khắc phục những sai lầm của bản thân trong quá khứ…

Hacker Hiếu PC: “Trên đỉnh cao sung sướng, tôi đã rớt xuống địa ngục” 

- Xin hỏi câu đầu tiên, duyên cớ nào dẫn dắt Hiếu đến với thế giới công nghệ thông tin? Trong khi tuổi thơ của Hiếu, nói đúng nghĩa là cậu bé nhà quê, không hề thành thị chút nào?

- Đúng vậy, tôi sinh ra ở Gia Lai. Khi tôi được 1 tuổi thì bố mẹ chuyển về Cam Ranh, tỉnh Khánh Hòa sống. Đến khi tôi học lên cấp 3 mới vô Sài Gòn. Tôi còn nhớ, năm lớp 5, lớp 6, ba mẹ có mua cho người chị gái một cái máy vi tính để bàn.

Lần đầu tiên được chạm vào cái máy vi tính, tôi rất thích thú. Rồi dần dà, tôi muốn khám phá bên trong cái máy ấy nó như thế nào, nó có những gì bên trong… Vì vậy, cái máy vi tính đầu tiên ấy bị hư hỏng hoài, do tôi vọc, nghịch phá. Mỗi lần máy hư hỏng, ba phải đóng gói gửi từ Cam Ranh vô Sài Gòn nhờ ông chú sửa chữa. Sửa xong, ông chú lại gửi ngược về Cam Ranh. Máy hư hỏng, sửa cả chục lần luôn. Ba mẹ la mắng thường xuyên.

Nhưng cũng nhờ cái máy ấy mà tôi đã tự mày mò, tìm hiểu, học hỏi đủ thứ, rồi tự sửa chữa từ phần mềm Window, đến sửa luôn cả Ram… Mua linh kiện về ráp, sửa lung tung. Mãi về sau, ba mới dành dụm mua riêng cho tôi 1 máy vi tính khác. Có máy tính, tôi gắn Internet. Khi đó, xài Internet rất tốn tiền. Thế là tôi mày mò lên mạng tìm hiểu tài khoản, rồi… hack, chỉ để xài Internet không phải tốn tiền thôi.

- Năm đó Hiếu bao nhiêu tuổi ?

- Năm đó, tôi khoảng 13-14 tuổi. Tôi hack được vài tài khoản của một số công ty để nhằm vô Internet không tốn tiền. Tuy nhiên, sau đó, VNPT phát hiện, họ gửi giấy phạt tới địa chỉ nhà tôi và nói trong nhà có người xài tài khoản Internet đánh cắp. Đó là lần đầu tiên tôi bị vướng tới pháp luật. Ba mẹ sợ quá mang tiền đi đóng tiền phạt, khoảng 20 triệu đồng.

- Từ khi nào, thế giới mạng, các vấn đề liên quan đến công nghệ thông tin cuốn hút Hiếu? Thật khó tin, một chú bé nhà quê tầm 13 – 14 tuổi, chưa học sâu các lý thuyết về công nghệ thông tin lại có thể hack được tài khoản để "xài chùa" internet như thế? 

- Những cái đó tôi coi ở trên mạng, tự mày mò, không có thầy nào dạy. Tôi mò lên diễn đàn của hacker tìm hiểu, rồi người ta chỉ dẫn. Nhớ mùa hè năm lớp 8, tôi 15-16 tuổi, vô Sài Gòn học thêm 3 tháng hè. Do tôi quá đam mê máy tính, mới xin ba mẹ theo ông chú. Chú tôi có cái tiệm sửa vi tính. Tiếp theo, tôi vào trường học, học an ninh mạng. 15 tuổi tôi đã học an ninh mạng rồi và học thêm thiết kế Website.

Trang web đầu tiên tôi thiết kế là trang web "hieupc.com" để chia sẻ phần mềm này nọ…Tôi cũng đi giao lưu ở mấy tiệm net quanh Sài Gòn. Vô mấy tiệm Internet cafe, tôi thấy mấy đứa cùng tuổi toàn chơi game. Tôi đâu thích chơi game. Tôi thích nghiên cứu phần mềm này nọ. Tình cờ một lần, tôi gặp được một ông anh chuyên về hacker trong một tiệm nét. 

Hai anh em trao đổi qua lại. Từ đó, tôi mới đi sâu vào thế giới ngầm của hacker. Đó là năm lớp 9. Sau mùa hè đó, tôi có kỹ năng hơn và trở về Cam Ranh học tiếp. Học xong lớp 9, tôi xin ba mẹ vô Sài Gòn sống. Gia đình không cho, tôi bỏ nhà đi luôn. Ba tôi thấy con xách đồ bỏ đi, nên chạy theo. Thế là hai cha con vô Sài Gòn. 

Lúc đó, tôi không muốn ở Cam Ranh. Ở Cam Ranh tôi không phát triển được về vi tính. Ở Cam Ranh, tôi chỉ học được mấy cái Microsoft Office, vậy thôi. Trong khi, tôi lại khát khao, muốn bung ra, học thêm này nọ. Ở Sài Gòn, tôi có điều kiện để học được an ninh mạng, thiết kế Website, nhiều thứ hơn… Vì thế, tôi chuyển vô học cấp 3 trong Sài Gòn luôn. Nhưng, cái sự học của tôi cũng gian nan lắm. 

Thời gian đó, do đi sâu vào thế giới mạng, suốt ngày nghiên cứu, học hỏi mọi cái trong cái thế giới ngầm, ảo ấy mà tôi bỏ bê việc học. Ngày nào cũng thức khuya, ngủ quên, không đi tới lớp tới trường, rồi bị kiểm điểm thường xuyên… Nhưng tôi cũng cố gắng, vượt qua được kỳ thi cấp 3. 

Được cái, học hành vậy nhưng "trình" vi tính của tôi lại tiến bộ vượt bậc. Tôi điều hành tới mấy diễn đàn Under Ground luôn. Số lượng thành viên tham gia các diễn đàn trên cả chục ngàn người. Tôi chia sẻ chủ yếu về cách hack. Ban đầu chỉ là cho vui thôi, không mang tính vụ lợi gì hết.

- Tới khi nào thì Hiếu thật sự "nhúng chàm", trở thành tội phạm trong thế giới mạng? Khi đó Hiếu có nhận thức hành vi của mình là phạm pháp?

- Tôi không ý thức được hành vi của mình là phạm luật vì hồi đó còn nhỏ quá. Đơn giản, chỉ cho vui, thích thú, vì mình vào được cái hệ thống đó. Cảm giác phấn khích lắm, giống như anh khám phá được cái gì đó. Lúc đó, tôi cũng không nghĩ về tiền bạc, tôi chỉ hack để lấy thông tin, tài khoản, dữ liệu, rồi thẻ tín dụng, sau đó chia sẻ cho bạn bè, vậy thôi. 

Tôi cũng chẳng quan tâm bạn bè sử dụng các dữ liệu ấy làm gì. Không nhận tiền bạc gì từ họ. Nhưng, nghe đâu những người bạn ấy dùng các tài khoản online ấy để mua sách. Thời điểm đó, tôi đã viết 4 cuốn sách chia sẻ miễn phí kinh nghiệm về thủ thuật công nghệ trên mạng. 

Một hôm, một người bạn biết cách kiếm tiền ở trên mạng đã chỉ dẫn tôi dùng những kỹ năng mình có được, để hack thông tin rồi lấy thông tin để kiếm tiền. Thế là từ đây tôi dính tới tiền bạc. Nhiều nhất là năm học lớp 10. Cuối năm lớp 10, tôi bắt đầu dính vô con đường tội lỗi, là hack tài khoản ngân hàng lấy tiền, lấy tài khoản thẻ tín dụng và đi làm bậy. 

- Hành vi sai phạm ấy đã mang lại cho Hiếu những lợi lộc như thế nào? Các tài khoản được Hiếu hack là ở Việt Nam hay thuộc các nước khác?

- Thời gian đó, mỗi ngày tôi kiếm được từ 500 - 600 USD. Tôi hack vào các tài khoản ở đủ các quốc gia. Việc kiếm tiền này, chỉ vài người bạn biết thôi. Hơn nữa, tôi lại có một ước mơ là đi du học. Nên cố dồn mục đích kiếm đủ số tiền, dùng số tiền đó để đi du học. Sau khi kiếm được khoảng 20.000 - 30.000 USD, tôi đi du học New Zealand. 

Sang bên đó, tôi lại tiếp tục hack. Tôi hack tài khoản từ một số trường đại học ở New Zealand. Mỗi tháng kiếm được từ 30.000 – 40.000 đô la New Zealand. Hậu quả là sau 1 năm ở New Zealand, tôi bị đuổi học và bị trả về Việt Nam.

- Một du học sinh mà dám hack tại xứ người, lúc đó, Hiếu có sợ bị bắt, bị tù không?

- Sợ chứ, tôi suýt bị bắt. Hôm đó, tôi đi rút tiền ATM. Bất ngờ, máy ATM nuốt luôn cái thẻ tín dụng. Tôi sinh nghi. Rồi tôi vào ngân hàng hỏi. Ngân hàng trả lời rằng, tôi đang bị điều tra. Thế là tôi vội vàng phi tang mọi thứ liên quan... Tôi bỏ hết, quăng hết các thẻ tín dụng, tìm cách mua vé máy bay về Việt Nam. Năm đó là năm 2010.

Sau khi về Việt Nam, tôi… hack luôn web của mấy trường đại học bên New Zealand cho bõ tức. Ba mẹ buồn lắm, vì sự nghiệp du học của tôi dang dở. Bản thân tôi, cũng cảm thấy xấu hổ với gia đình, xấu hổ với họ hàng... Rồi tôi hứa với gia đình không làm bậy nữa. Nhưng, đi cà phê với bạn bè, lại bị nghe xúi bẩy: không hack thẻ tín dụng ngân hàng để bán hoặc rút tiền thì hack các tài khoản an sinh xã hội để bán, an toàn hơn. 

Vậy là tôi lại tiếp tục dấn sâu vào phạm pháp nhưng ở hướng khác. Trên lý thuyết hack liên quan đến tiền bạc rất nguy hiểm. Nhưng, hack mấy cái số an sinh xã hội, tôi nghĩ nó đơn giản. Số an sinh xã hội, nó giống như cái số CMND ở nước mình. 

Tôi lấy cái số đó bán cho những ai có nhu cầu cần mua. Người mua các số an sinh xã hội đó sẽ dùng vào chuyện mở tài khoản ngân hàng, mở thẻ tín dụng hoặc mua nhà, mua xe… Số an sinh xã hội ở bên Mỹ rất có giá. Thời điểm đó, mặc dù đang ở Việt Nam, tôi đã lấy dữ liệu của khoảng 200 triệu người. Sau đó, tôi bán các dữ liệu ấy cho bất kỳ ai cần mua. Người mua ở mọi quốc gia.

Thu nhập của tôi lúc đó vài trăm ngàn USD mỗi tháng là bình thường. Dư dả tiền bạc, tôi tha hồ ăn chơi, đi du lịch, ở khách sạn 5 sao, mua sắm xe hơi, toàn xe xịn như Lexus, BMW.v.v… Giai đoạn đó, sau khi trở về từ New Zealand, tôi xin vô học tại Trường ĐH Khoa học – Tự nhiên TP.HCM. Học được 2 năm, mê mải lao vào kiếm tiền, tôi bỏ học luôn.

- Tới khi nào thì hành vi phạm pháp của Hiếu bị Mỹ phát hiện và bắt giam Hiếu?

- Năm 2013, tôi không hề hay biết mọi hành vi vi phạm trên thế giới mạng của tôi đã bị mật vụ Mỹ theo dõi. Họ bắt được một người bạn của tôi ở nước Anh. Người ấy khai ra tôi. Từ đó, họ giăng bẫy dụ tôi sang Guam. Khi tôi vừa đáp máy bay xuống Guam, cảnh sát Mỹ bắt tôi tại sân bay, vào ngày 7/2/2013.

Đi cùng tôi lúc đó là chị gái đang mang thai. Thoạt tiên, tôi không hợp tác, phía cảnh sát Mỹ đe, nếu không hợp tác, sẽ bắt giam luôn chị gái. Thương chị, tôi ra điều kiện thả chị gái về Việt Nam, tôi chấp nhận hết vì chị gái có tội gì đâu.

- Thời gian sống trong nhà tù của Mỹ, Hiếu cảm nhận như thế nào ? Họ đối xử thế nào đối với Hiếu – một tội phạm công nghệ?

- Phải nói 2-3 năm đầu rất khó khăn. Từ Guam, họ chuyển tôi vô đất liền, rồi lại chuyển đi lòng vòng, hết tiểu bang này đến tiểu bang khác. Lúc ở New York, khi thì California… Việc ăn uống cũng khó khăn vì không quen khẩu vị. Khoảng 2 tháng đầu, tôi gần như mất liên lạc với gia đình. Tinh thần khủng hoảng, tiếng Anh lúc đó lại kém. Ngủ nghê không yên giấc…

Bởi, đang trên đỉnh sung sướng, tôi rớt xuống địa ngục. Vô cùng hụt hẫng và xấu hổ. Thậm chí, có giai đoạn, tôi nghĩ tới chuyện thắt cổ tự tử luôn. Khoảng 3 năm sau, tôi mới lấy lại cân bằng trong cuộc sống, dù đang ở trong tù. Bình tâm lại, tôi nhìn nhận lại những sai lầm của mình từ lúc còn bé cho tới lúc lớn. Rồi những lần bất hiếu, nói dối ba mẹ… Sang năm thứ 3 ở trong tù, phía Mỹ mới bắt đầu cho tôi đi làm.

- Hiếu làm công việc gì khi đang là một tù nhân?

- Phía mật vụ Mỹ yêu cầu tôi làm đúng công việc cũng là sở trường của tôi luôn. Đó là điều tra tội phạm công nghệ cao. Tôi ngồi trong tù, nhưng họ vẫn tạo mọi điều kiện để tôi có thể điều tra những tội phạm trên thế giới mạng.

Họ yêu cầu tôi điều tra đa phần là tội phạm công nghệ. Sau thời gian ngắn, tôi đạt được kết quả rất tốt nên họ mới cho tôi ra tù sớm. Ban đầu, tôi bị xử tới 40 năm tù giam. Đây là bản án đầu tiên. Nhận bản án nặng như vậy, tôi khủng hoảng thật sự. Cuộc đời coi như chấm hết. 

May mắn, họ cho cái công việc điều tra tội phạm công nghệ. Ngoài ra, tôi còn làm thêm một số việc khác ngay trong căn – tin nhà tù như lau dọn bàn ghế, quét dọn, rửa chén… 

Rồi tôi được phép đi học thêm những khóa học trong nhà tù như: Cách cải tạo bản thân, kỹ năng mềm trong sinh tồn, cách làm cha - làm mẹ, học nâng cao kỹ năng vi tính... Tôi bắt buộc phải học, phải nâng cao trình độ tiếng Anh. Vì trong tù không ai nói tiếng Việt. Nhờ đó, khả năng tiếng Anh của tôi càng ngày càng lên. 

Tôi có cơ hội đi học thêm những khóa khác, cao cấp hơn, như khóa "Kỹ năng sinh tồn trong quân đội". Hàng ngày, 5 giờ sáng phải thức dậy và bắt đầu học tập, rèn luyện cho tới 9 giờ tối mới được leo lên giường. Việc đầu tiên, tôi phải xếp mùng, mền, mà phải xếp ngay ngắn...

Quản lý trại giam giải thích cho tôi: Đó là việc nhỏ nhất, mình không làm được thì làm sao mình làm được những chuyện lớn? Đến bây giờ, tôi vẫn giữ thói quen đó: Thức dậy sớm, gấp mền, mùng thật ngay ngắn, gối cho vào tủ rồi muốn làm gì thì làm. Cái đó là cái việc đầu tiên phải hoàn thành. 

Thời gian đó, tôi còn được phân công cho cái việc chà rửa nhà vệ sinh (toilet). Cái việc khó khăn nhất, nhiều người ngán ngẩm nhất, thì tôi lại thích nhất. Bởi công việc chà rửa toilet, những bạn tù người Mỹ không ai chịu làm. Nhưng với tôi, chính việc chà rửa toilet – công việc vất vả nhất - lại là một thử thách cho bản thân. Tôi không thích làm những công việc dễ dàng. Chà rửa toilet, người ta chê, mình cũng chê thì ai làm?

Trong 4 bức tường nhà tù, tôi nghĩ đơn giản, cái toilet cũng là một phần cuộc sống hàng ngày của mình, mình phải chăm lo cho nó chứ. Nó có sạch sẽ, mình mới khỏe mạnh. Rồi, tôi nghĩ cho những người xung quanh. Những phạm nhân người Mỹ họ không chịu, lúc nào họ cũng đẩy công việc đó cho người khác, mà không có ai chịu làm, nên tôi phải làm. 

Ngoài ra, tôi còn lau kiếng nữa, phải lau kiếng theo chuẩn của quân đội. Lau làm sao không thấy một hạt bụi hay dấu vân tay còn in trên kiếng. Bữa nào, còn thấy dấu vân tay, coi như tôi bị phạt. Cứ đúng 7 giờ, là có người đi từ bên ngoài vào kiểm tra. Tôi đã trải qua ròng rã 9 tháng trong môi trường đào tạo khắc nghiệt không khác gì trong quân đội. Tuy nhiên, tôi rất thích thú.

Ngoài các công việc trên, trong ngày tôi cũng cố gắng học tùm lum những thứ khác: học yoga, học tâm lý, học Kinh Thánh, học đạo đức... Thêm đó, là những buổi chia sẻ câu chuyện số phận của tôi với mọi người xung quanh. Từ đó, họ hiểu về mình nhiều hơn. 

Qua đó, giúp người có hoàn cảnh giống mình. Thay vì chương trình đào tạo chỉ có 3 tháng, nhưng họ chọn tôi ở lại 6 tháng và cuối cùng, tới 9 tháng. Mục tiêu của họ để tôi ở lại, là để động viên những người xung quanh. 

- Có phải ngay tại nhà tù, Hiếu đã "lột xác" thay đổi con người "tội phạm" của mình để trở thành con người tốt?

- Đúng rồi. Không chỉ thay đổi chính mình, tôi cũng góp phần thay đổi được vài con người. Tôi rất vui vì điều đó. Trong tù, có không ít người suy nghĩ rất bi quan, tiêu cực. Sau khi họ nghe câu chuyện về số phận của tôi; họ nghe những gì tôi đã từng trải, rồi họ tận mắt thấy tôi kinh qua những ngày trong tù, không nề hà bất kỳ công việc gian khó nào… Họ nhìn lại mình và họ cũng thay đổi, sống lạc quan hơn. Những người bạn đó là người Mỹ da trắng và cả người Mỹ da đen. Trong đó, có những người phạm tội thuộc dạng nguy hiểm như: buôn bán ma túy, giết người…

Đến hôm nay, khi tôi đã về Việt Nam, một số người vẫn liên lạc với tôi. Họ thường xuyên tâm sự, sau khi ra tù, họ năng đi nhà thờ, thay đổi cách suy nghĩ, cách nói chuyện, có công việc ổn định. Họ rất vui.

- Trong nhà tù, Hiếu đã giúp phía Mỹ điều tra tội phạm. Số lượng tội phạm mà Hiếu điều tra, đạt kết quả như thế nào?

- Hơn 20 tội phạm về công nghệ cao như hacker…đã được tôi phát hiện, lần mò ra và cung cấp cho mật vụ Mỹ. Những người này đã bị mật vụ liên bang Mỹ bắt gọn.

- Trong khi cha mẹ, người thân ở Việt Nam không thể nào thăm nuôi. Có ai ở Mỹ quan tâm, giúp đỡ Hiếu trong những ngày ở tù?

- Năm 2015, lúc tôi được mang ra tòa xét xử, tôi có gặp được một phụ nữ 75 tuổi. Bà là cô giáo dạy tù nhân trong tù. Bà rất cảm tình với tôi. Bà nhận tôi làm cháu nuôi. Bà có nói một câu rất hay, khiến tôi nhớ mãi. Bà gửi cái thư ngắn, trong thư, bà nhắn tôi rằng: "Không cần biết một ngày của mình ra sao. Không cần biết mình thất bại thế nào. Quan trọng là mình phải biết đứng dậy, mặc lại đồ, tiếp tục vươn lên, không bao giờ bỏ cuộc". Đó câu nói tôi thuộc nằm lòng cho tới hôm nay, tôi không bao giờ bỏ cuộc. 

Bà dạy rất nhiều môn học. Bà coi mọi người trong lớp học không phải là phạm nhân mà là những con người đang vấp phải sai lầm thôi. Vì ai cũng có sai lầm, không ai hoàn hảo. Mỗi người cần được sửa sai, có một cơ hội để làm lại cuộc đời. Trước khi tôi bị ra tòa xét xử (tháng 7/2015), bà có ra tòa để nói chuyện với các quan tòa. Bà kể lại quá trình tôi cải tạo trong tù và hoàn lương ra sao.

Chủ tọa phiên tòa nói rằng, rất ấn tượng về tôi. Ông ta nói tôi đã thay đổi rất nhiều. Nhưng vụ án của tôi quá lớn, ông không thể nào cho tôi về ngay được. Tôi cần phải được xét xử, để răn đe cho xã hội và cho những người khác. Nhờ vậy, tôi mới được tòa giảm mức án từ 40 năm tù xuống còn 13 năm tù.

Tới tận bây giờ, tôi vẫn giữ liên lạc với bà. Năm 2015, khi tòa xử án tôi xong, bà có qua Việt Nam thăm ba mẹ tôi. Cả 2 ông bà đều qua luôn.

Quá trình thi hành bản án 13 năm tù, tôi tiếp tục được mật vụ Mỹ giao cho công tác điều tra tội phạm. Tôi làm việc, không hề có lương bổng gì hết. Phía Mỹ cũng không hứa hão điều gì, không hề nói trước thời gian nào tôi ra tù…Họ nói "mày cứ làm việc đi. Khi nào thấy OK thì cho về".  Thế là tôi cứ làm việc trong tù. Thời gian rảnh, tôi viết nhật ký. Tôi viết được 7 quyển nhật ký. Ngoài ra, tôi đọc rất nhiều sách, học nâng cao trình độ vi tính, kỹ năng giao tiếp, tâm lý xã hội…

- Lúc nào thì Hiếu nhận thức được cái đúng, cái sai, cái nào mình cần phải sám hối, cái nào mình cần phải sửa?

- Không nhớ rõ tháng năm nào. Nhưng chắc chắn, trong khoảng thời gian tôi đơn độc trong tù. Vừa thi hành án, tự học, tự rèn luyện bản thân…Tôi đã nhận ra được là cái nào đúng, cái nào sai, nhìn nhận cho đúng con người mình. Đặc biệt, khi tôi viết nhật ký, nhờ viết nhật ký, tôi mới tự hỏi, tự hiểu bản thân mình hơn. Qua đó, tôi suy nghĩ về cuộc đời, nhìn ra những sai lầm và chiêm nghiệm được cái đúng, cái sai trong cuộc sống hàng ngày.

Đặc biệt, tôi định hướng cho tương lai cho bản thân mình khi ra tù là như thế nào. Thí dụ, khi tôi ra tù, tôi phải làm cái gì? Một suy nghĩ bắt đầu nung nấu. Tôi mong muốn đóng góp cho cộng đồng. Tôi muốn cống hiến tài năng, sự hiểu biết của mình, cái kinh nghiệm của tôi cho cộng đồng. Ngày xưa, tôi sống như một kẻ không hồn. Tôi tôn thờ vật chất, tiền bạc; còn bây giờ, tôi nghĩ khác. Tôi nói với ba mẹ: "nếu con trở về, mà con vẫn như ngày xưa, thì con không nên về. Tốt nhất, con tiếp tục ở trong tù".

Song, kể từ ngày rời nhà tù xứ người trở lại quê hương, về với gia đình, tôi đã khóc và nói với ba mẹ: "Bây giờ, con chỉ cần mỗi ngày ăn 3 bữa là được rồi, không cần gì nhiều hết". Tôi bắt đầu tâm nguyện sẽ thực hiện bằng được những ý định mà tôi đã vạch ra trong nhật ký đã viết trong những ngày ở trong tù.

- Khi ra tù, Hiếu có ý định ở lại Mỹ không ? Phía Mỹ có cho phép Hiếu ở lại trên đất Mỹ?

- Ngày 20/11/2019, nhà tù Mỹ đã thả tôi ra trước thời hạn, do có nhiều thành tích trong quá trình cải tạo. Nhưng tôi không chịu ra, vì sau khi ra sẽ bị quản thúc thêm 3 năm, như tù treo ấy. Hơn nữa, ở Việt Nam, ba tôi đang bị bệnh ung thư đại tràng giai đoạn cuối. Tôi không thiết tha gì ở Mỹ, chỉ muốn quay về Việt Nam. Về với  đất nước của mình, về với nơi mình sinh ra, lớn lên. Về để làm việc,  đóng góp cái gì đó cho cộng đồng, cho xã hội. Cái cuộc sống bên đó nó sướng hơn thiệt, nhưng tôi chỉ muốn về Việt Nam thôi.

- Lúc đó, phía Mỹ nhận xét như thế nào về Hiếu – một hacker "khét tiếng", từng trải qua 7 năm trong nhà tù Mỹ? 

- Họ nói tôi đã tới lúc được tự do, trở về xã hội để làm việc và cống hiến. Họ không còn lý do gì để giữ tôi, vì thời gian qua, tôi đã được thử thách và cống hiến rồi. Không những vậy, tôi đã học rất là nhiều thứ, có bao nhiêu là chứng chỉ (hơn 20 chứng chỉ). Tôi đã cải tạo tốt, không vi phạm bất kỳ sai lầm nào trong tù. Tôi còn giúp những người xung quanh nữa…

Lẽ ra tôi được về sớm. Nhưng, vì dịch Covid bùng phát, tôi phải ở lại Mỹ thêm 8 tháng. Đến ngày 4/8/2020, tôi mới chính thức từ Mỹ trở lại Việt Nam sau hơn 7 năm xa quê hương. Trước khi lên máy bay, họ nhắn nhủ tôi "không bao giờ lặp lại sai lầm nữa nha Ngô Minh Hiếu".

- Kết thúc tù tội bên Mỹ, trở về với tư thế một công dân tự do; cảm giác của Hiếu ra sao? 

- Tôi vui sướng tột cùng. Tôi như vừa chui ra khỏi quả trứng tù túng. Giống như tôi vừa được tái sinh. Đây là cơ hội cuối cùng cho tôi làm lại cuộc đời. Vì vậy, trong thời gian hiện nay, tôi làm đủ thứ việc, lúc nào cũng bận rộn với hàng loạt dự án công nghệ thông tin do tôi đưa ra.

Ngày đó, dù chỉ một mình trên đất Mỹ, không người thân nhưng tôi lại cảm giác không thấy cô đơn. Trái lại, lúc nào cũng như là có người bên cạnh tôi, ủng hộ tôi. 

- Hiện tại, Hiếu đã về và sinh sống trong sự yêu thương của gia đình, tại đất nước của mình. Hiếu cho biết suy nghĩ của mình hiện nay như thế nào? Có bao giờ Hiếu mắc lại sai lầm ngày xưa?

- Tôi muốn làm việc và cống hiến hết mình cho xã hội, cho người dân Việt Nam trong phạm vi sở trường của mình. Đó là nhận thức về an toàn thông tin trên không gian mạng. Bởi trên thực tế, ở Việt Nam, nhận thức về bảo mật thông tin của người dân rất kém. Tôi muốn đóng góp một phần sức lực để cải thiện điều đó.

Hiện nay, tôi đang triển khai dự án "chống lừa đảo trên không gian mạng", nhằm phổ cập đến cho mọi người có được những kiến thức và kỹ năng phòng, chống các thủ đoạn lừa đảo của "hacker mũ đen" trên Internet. Dự án "chống lừa đảo" mang một sứ mệnh khóa và bảo vệ người sử dụng mạng xã hội "miễn dịch" khỏi những trang lừa đảo, giả mạo, nội dung xấu, độc hại và phòng chống mã độc trên Facebook, Youtube, TikTok, những trang web giả mạo…

- Hiếu nhận xét thế nào về giới trẻ Việt Nam hiện nay trong việc học và sử dụng công nghệ thông tin?

- Không phủ nhận Việt Nam mình có một lực lượng người trẻ tuổi sử dụng công nghệ thông tin, Internet thuộc hàng "thần tốc" của thế giới. Tuy nhiên, việc đào tạo còn hạn chế về thực tiễn. Cách nào đó để các bạn học xong, ra trường, có kinh nghiệm thực tiễn ngay để họ bước ra đời là dày dặn liền, có thể làm việc luôn.
Có nhiều bạn sinh viên khi ra trường, muốn tham gia  dự án tôi đang làm. Nhưng, khi tham gia lại không có kinh nghiệm thực tiễn. Thành ra, giao việc gì, họ cũng không làm được, đình trệ dự án. Hơn bao giờ, các trường học nên tạo điều kiện cho học sinh, sinh viên có được môi trường học hành, không chỉ lý thuyết hàn lâm suông, mà phải chú trọng thực hành.

- Những lỗ hổng, khiếm khuyết nào đáng quan tâm trong hệ thống công nghệ thông tin ở Việt Nam? Những hạn chế và thế mạnh nào trong hệ thống đó cần phải cảnh báo hoặc phát huy?

- Tất cả những trang web ở Việt Nam, không có hệ thống nào an toàn cả. Tôi đã có báo cáo để mọi người chỉnh sửa lại. Bên cạnh khiếm khuyết đó, thì phải công nhận các bạn trẻ ở Việt Nam, ngang tuổi tôi, rất giỏi. Thậm chí, còn giỏi hơn tôi luôn. Bởi, không gian mạng rất rộng. Riêng lĩnh vực an ninh mạng thôi, có cả chục mảng khác nhau. Tôi chỉ giỏi một vài mảng thôi. Tôi mong muốn truyền ngọn lửa đam mê cho các bạn trẻ theo học ngành này. Từ đó, mọi người cùng hợp lực phát triển, bảo vệ hệ thống mạng của quốc gia, đưa công nghệ thông tin của Việt Nam lên tầm cao mới. 

Làm sao để mọi người đều có kiến thức, không ai dễ bị dụ, bị lừa, không ai bị mất tiền… Tại vì ngày xưa, tôi đã từng ăn cắp tiền của nhiều người, tôi hiểu được tâm lý của tội phạm, hiểu tâm lý của nạn nhân. Giờ đây, tôi muốn dùng cái đó để bảo vệ mọi người.

Việc đào tạo ngành công nghệ thông tin ở Việt Nam còn hạn chế lắm. Sinh viên học xong, thiếu kinh nghiệm về thực hành, chỉ giỏi lý thuyết hàn lâm. Bên Mỹ thì khác - thực hành là chính, học lý thuyết một phần thôi. Tiếp theo, Việt Nam mình trả lương thấp quá, nên đa phần, các bạn giỏi đi nước ngoài hết. Đó là bài toán nan giải, không dễ để mà giải đâu. 

- Hiếu đã trở lại đời sống bình thường, ngay tại quê hương của mình. Nhưng, có bạn bè nào của Hiếu ngày xưa rủ rê trở lại con đường hacker cũ không?

- Có chứ. Nhưng tôi bỏ ngoài tai. Tôi nói thẳng, bây giờ tôi làm việc là vì cộng đồng. Tiền bạc, vật chất, hưởng thụ…tôi đã trải qua hết rồi. Giờ đây tôi không cần chi nhiều. Có tiền nhiều để làm gì, chết có mang theo được đâu. Cho nên, bây giờ cứ sống vui vẻ với hiện tại, sống tốt cho 24 tiếng mỗi ngày là được rồi. Tôi không biết ngày mai ra sao. Ngày mai, biết mình có còn sống? Tôi nói thật lòng.

- Hiếu đang còn rất trẻ, lại chưa lập gia đình; trong khi cuộc sống đang bày ra trước mắt rất nhiều cám dỗ. Liệu suy nghĩ của Hiếu có lạc điệu, có già quá so với tuổi mình không?

- Có thể suy nghĩ của tôi già dặn so với tuổi của mình. Đó là lý do vì sao nhiều trường đại học họ đã mời tôi đi thuyết trình, chia sẻ với lại với những bạn sinh viên. Tôi vẫn thường xuyên chia sẻ với mọi người về những sai lầm của bản thân, của một thời tuổi trẻ bồng bột. Qua đó, để các bạn sinh viên biết để họ tránh, không sai lầm như tôi. Từ đó, để các bạn hiểu rằng, trên đời này tiền bạc vật chất chỉ là một phần của cuộc sống, nó không phải là tất cả.

Cái quan trọng ở đây, phải hiểu được chính mình. Kế đó, phải thấu được hai chữ "tình yêu". Khi mà hiểu được hai chữ đó thì mọi thứ trở nên nhẹ nhàng, mọi thứ được hóa giải. Đó là tình yêu bạn bè, tình yêu quê hương, tình yêu đất nước, tình yêu gia đình…

Cũng có một số người đố kỵ, họ không thích tôi nhưng tôi bỏ ngoài tai. Tôi nghĩ đơn giản, mình sống đâu có bao lâu đâu, nên cứ vui vẻ. Lúc ở trong tù, tôi tập cách sống, không bao giờ phàn nàn, không bao giờ cằn nhằn với một ai, không bao giờ nóng giận; mọi thứ đều có thể bỏ qua được hết… Ai muốn nói gì thì nói. Dù người ta ca ngợi mình tới đâu, bỏ ngoài tai hết. Mình là chính mình, không bao giờ tự hào về bản thân. Ngày xưa, tôi là tự hào về bản thân, mới sinh ra cao ngạo, say sưa trên chiến thắng, nên mới tới bao nhiêu sai lầm. 

- Sau thời gian dài sống bên Mỹ, nay quay về Việt Nam, Hiếu nhận xét như thế nào về quê hương mình, đất nước của mình?

- Trong lĩnh vực công nghệ thông tin, tôi thấy còn thiếu thốn rất nhiều. Nên tôi rất mong muốn sẽ làm được điều gì đó để góp phần phát triển quê hương, đất nước. Tôi khát khao vận dụng những  kinh nghiệm, những cái bài học được học ở bên Mỹ, để phổ biến ở Việt Nam. Đó là quản trị mạng - thế mạnh của tôi. Cuộc sống hiện tại, tôi cảm thấy rất lạc quan, yêu đời. Tôi có nhiều bạn tốt giúp đỡ tôi. Họ giúp tôi phát triển những dự án về quản trị mạng, họ an ủi, động viên tôi trong đời sống tinh thần cũng như ngoài đời. 

- Với những thăng trầm trong cuộc đời, Hiếu muốn nói gì với các bạn trẻ?

- Dành thời gian để hiểu những gì mình đang làm. Các bạn trẻ thường là chỉ biết làm, mà không hiểu những gì mình đang làm là đúng hay không đúng. Thứ hai là phải biết yêu thương gia đình. Mình làm cái gì, cũng phải nghĩ đến gia đình. Ngày xưa, tôi  không nghĩ đến gia đình, chỉ nghĩ đến bản thân, đó là ích kỷ. Biết bản thân mình sung sướng, không biết ba mẹ đau khổ vì mình. Thứ ba là phải dành thời gian để hiểu về bản thân mình hơn, thành thật với bản thân mình. Tôi đã nhận ra một điều này khi học về môn tâm lý ở trong tù.

Cái khó khăn nhất trong cuộc đời con người là thành thật với bản thân mình. Thành thật với người khác thì rất dễ, nhưng thành thật bản thân mình thì rất khó. Sáng nay anh nghĩ 7 giờ anh dậy, nhưng 8 giờ mới thức dậy. Cái đó, anh chưa rèn luyện cho bản thân mình cái kỷ luật. Phải thành thật với bản thân, phải nghiêm khắc với chính mình, nhìn nhận tất cả những lỗi lầm (dù lỗi nhỏ nhất) của bản thân. Từ đó, mới hiểu được giá trị cuộc sống. Từ đó, mình mới trưởng thành. Và, từ đó mình mới giác ngộ được.

Cái ngày mà tôi giác ngộ được là ngày tôi khóc nhiều nhất. Ngày đó, cảm giác như tôi được sinh ra một lần nữa. Đó là khoảng thời gian sau khi ra tòa ở Mỹ. Lúc đó, tôi thật sự thành thật với bản thân, tôi chấp nhận tất cả: Từ những lỗi lầm nhỏ nhất, cho đến những lỗi lầm lớn nhất và tôi phải bắt đầu lại từ đầu. Ngày đó, tôi khóc rất nhiều, nhưng đó là ngày hạnh phúc nhất cuộc đời tôi.

Không phải ngày ra khỏi nhà tù Mỹ, về với đời sống tự do, mà chính ngày tôi thành thật với bản thân, là ngày giúp tôi trở lại với cuộc đời này. Từ giây phút đó, tôi hiểu, ngộ ra mọi thứ, hiểu được tình yêu cuộc sống là gì, trong lòng nhẹ nhõm hơn.

Báo Dân Việt.
Chia sẻ từ fb Hoang Giang

Thứ Bảy, 15 tháng 5, 2021

LŨY BÁN BÍCH


    Năm 1999 người ta gắn bảng tên Lũy Bán Bích cho con đường dài hơn 4 kilômét chạy theo hướng bắc-nam ở quận Tân Phú. Cái tên ngồ ngộ này khiến "một bộ phận không nhỏ" bà con ta "tâm tư". 
    Lũy là gì? Là công trình bảo vệ một vị trí: thành lũy, chiến lũy, lũy tre làng... 
    Bán Bích là sao? Theo Hán tự: bán là nửa, người phương Nam kêu là "phân nửa", bích là bức tường. 
    Từ cuối TK18, vùng đất Sài Gòn sừng sững hiện lên một thành lũy đắp bằng đất, rất chi là hoành tá tràng. Mặt cắt của lũy có hình thang vuông, phía ngoài thẳng đứng, phía trong thoai thoải có bậc tam cấp lên xuống, trông như nửa bức tường, nên gọi thế. Tên chữ là Bán Bích Cổ Lũy hay Lũy Tân Hoa. Tuy thế, Trịnh Hoài Đức lại bẩu: Vì lũy uốn cong ôm lấy vùng đất hình bán nguyệt, giống như nửa viên ngọc bích, nên gọi thế. Chẳng biết ai đúng. Kệ! Chỉ biết là nay ứ còn tí tì ti vết tích nào. 
   TK18 có giai đoạn nước ta rộng bát bao la ngát, bao gồm toàn bộ lãnh thổ Campuchia cơ đấy. Thế rồi quân Xiêm sang quấy phá. Ng.Cửu Đàm cầm quân uýnh đuổi chúng chạy một hơi về tận… Thái Lan. Sau khi cắt cử quan cai trị theo phương châm “dùng người Khmer trị người Khmer”, ông rút quân về củng cố vùng đất Gia Định. Năm 1772 được chúa Ng.Phúc Thuần OK, ông cho xây một chiến lũy dài 8.600 mét, xuất phát từ chùa Cây Mai bên bờ kênh Tàu Hủ (nay thuộc ph.16, q.11) băng qua đường Trường Chinh và sân bay Tân Sơn Nhất, vòng xuống Cầu Bông ở q.Bình Thạnh, tạo thành vòng cung ôm kín 3 mặt phía tây, tây bắc và bắc của Sài Gòn. Lũy Bán Bích đấy!
    Thành phố là gì? Là có thành và có phố. Thế mà cũng hỏi!
    Ai tạo ra Thành phố Sài Gòn? Ng.Cửu Đàm chứ ai! Từ khi vùng dân cư này được ông khép kín bằng 3 mặt sông Sài Gòn, Bến Nghé, Tàu Hủ và 1 mặt thành là cái lũy Bán Bích, tạo nên thể thống nhất về cả địa lý kinh tế, xã hội và bố phòng. Thế mới gọi là Thành phố.
    Ng.Cửu Đàm là ai? Ba đời họ Nguyễn Cửu nhà ông này đều có công gây dựng và bảo vệ vùng đất phương Nam. Này nhé: danh tướng, nhà doanh điền Ng.Cửu Vân (có tên đường ở q.Bình Thạnh) sinh ra Ng.Cửu Đàm (có tên đường ở q.Tân Phú) và Ng.Thị Khánh, tức Thị Nghè (có tên kênh, tên chợ, tên phường và thương hiệu thịt chó nức tiếng gần xa). Con của Ng.Cửu Đàm là nhà doanh điền nổi tiếng Ng.Cửu Phú (có đường ở q.Bình Tân).
    Để lấy đất đắp lũy Bán Bích, lại vừa tạo thêm giao thông đường thủy, Ng.Cửu Đàm cho đào 1 con kênh nối kênh Lò Gốm với kênh Tàu Hủ. Kênh này có tên Ruột Ngựa vì nó thẳng tưng như… ruột con ngựa, 2 bờ kênh nay là 2 đường Phú Định và Mễ Cốc ở q.8. 
    Sau khi đánh chiếm nơi này, Pháp phá lũy Bán Bích, nạo vét hào nước bao mặt ngoài lũy, thế là có kênh Vòng Thành (xem ảnh) và biến một đoạn lũy ở phía tây thành đường đi, gọi là Hương lộ 14, nay là đường Lũy Bán Bích. Kênh Vòng Thành nay cũng ứ còn dấu tích gì.
(Chuyện cũ viết lại)

Fb Hữu Thọ
Ps/ Khả năng là dã sử (viết lại có hư cấu thêm)

GIA ĐỊNH QUÁN VỚI BẠN BÈ TA


      Tặng các đồng môn HNC 

Ta ghé lại nơi quán chiều hội ngộ 
Rót tràn ly nghe thương nhớ đong đầy 
Bạn bè ta đã bao thằng xanh cỏ  
Đứa còn đây cũng tóc trắng lay  bay.

Thuở mới lớn hồn xanh như chiếc lá 
Tưởng đưa tay với tới được thiên đường 
Ngồi trong lớp mơ bao khung  trời lạ 
Vội xa người nên lỡ mấy yêu thương. 

Đời cứ vậy như dòng sông tuôn chảy 
Cuốn ta đi chưa biết bến bờ nào 
Ngoảnh mặt lại hơn nửa đời đứt gãy 
Nghiêng bên nào cũng cảm thấy chênh chao.

Con đường cũ nắng vẫn còn trong lắm 
Nhưng chạnh lòng những chiếc lá vàng rơi 
Sân trường vắng giữa mùa hoa phượng thắm 
Chẳng còn ai để nhủ một đôi lời. 

Chia tay nhé đồng môn ơi tạm biệt 
Nhắc đến nhau xin nhớ phút giây này 
Ta có được những tháng ngày  thân thiết 
Cứ an vui bước tiếp khoảng đường dài. 

LÊ HÀ THĂNG

Thứ Sáu, 14 tháng 5, 2021

Chuyện hôm qua như mới bắt đầu..."

"
Buổi tựu trường đâu tiên vào năm học mới , hắn oai phong với chiếc xe suzuki m12 mà hắn mới có đi đến trường.. Nhìn quanh cả khu để xe chỉ có vỏn vẹn 6 chiếc xe gắn máy, còn toàn là xe đạp .. Nổi bật hơn xe suzuki của hắn sơn màu vàng.
Hắn nhìn quanh một vòng xem có đứa bạn nào từ trường cũ chuyển về đây cùng hắn không, cuối cùng chẳng có ai.. Hắn xin chuyển về ban Văn Sinh ngữ ( khối c hồi xưa) mà bây giờ là khối B, khối A là Văn Sử Địa, khối C là Toán Vật lý , và khối D là Hóa sinh.... Ngày trước học trường cũ hắn học khối B là toán lý, hắn từng đứng đầu bảng trong lớp về môn vật lý , hắn lý giải rất tốt, hắn cũng giỏi về hình học không gian... Thế nhưng sau những biến cố gia đình và đất nước thay đổi chỉ vài tháng thôi , hắn đã chuyển hướng học khối B...
Trong năm học ấy hình như hắn quậy nhiều học chữ thì ít, và quen với những thằng bạn từ các trường khác chuyển về , chứ không nguyên thủy là hs của trường HNC trước. Vì đa phần học sinh cũ của HNC học giỏi đại đa số là ở khối C ( Toán lý) hoặc khối D( Hóa sinh). Còn lại là những hs ở trường khác chuyển về mới vô A B vì khối A cũng ít hs và khối B cũng ít nên trường chỉ có 1 lớp AB. Lên 12 cũng vậy. ..
Vậy đó mà hắn học sao bê bối quá bị thi lại, vì đi học nghỉ nhiều không đủ tiết học nên bị thi lại...
Hắn thi lại và năm 11 vẫn bị ở lại lớp..học lại một lần lớp 11 nữa ... Hắn tức quá xin chuyển lại về khối C ( toán lý) lúc ấy hắn mới cố gắng học nghiêm chỉnh cho dù học tài thi lý lịch ,mãi cố gắng mới thi được vào bách khoa....thật khổ cực cho hắn.
Từ khi vào học 11 , gia đình hắn được đánh giá là giai cấp tư sản mới , có nghĩa là mới có tài sản thôi chứ không phải tư sản cũ là thành phần địa chủ, nhưng cũng là những đối tượng phải đi kinh tế mới để biết thế nào : lao đông là vinh quang... Hắn sợ chứ , mẹ hắn cũng sợ lắm,  vì hắn sinh ra ở sài gòn nên chưa hề biết gì về xa thành phố này ,mẹ hắn chỉ có mình hắn thôi mà... Còn cha hắn giờ đã bay xa rồi. Gia đình hắn chỉ còn mẹ , bà vú , hắn và một chị họ con ông bác , sống đùm bọc lẫn nhau. Lúc ấy gia đình bác 2 anh của mẹ hắn cũng ở gần đó nhưng ai cũng sợ bị đi KTM vì bác của hắn còn 7 người con lận, nên mạnh gia đình nào lo gđ đó thôi.. 
Mẹ hắn vội dẹp quán hàng cafê xoay sang bán trái cây tươi ,Thơm dứa mua từ vựa cầu ông lãnh về bán... Còn hắn sau giờ học, cũng tập tành sửa xe gắn máy và vá xe trước cửa nhà cho phù hợp với đời sống lao động.
Học xong lớp 11 là nghỉ hè vào thời điểm nghỉ hè , học sinh phải về địa phương đăng ký sinh hoạt hè... Sinh hoạt hè thời ấy chỉ là đi đào kinh Lê Minh Xuân... Đó là một kỷ niệm thời hs thế nào mới biết lao động đó
Tập hợp khu hắn ở được khoảng hơn 40 học sinh vừa xong lớp 11, từ đó hắn mới để ý đến các bạn bè hàng xóm hay gần nhà hắn ở... Bên cạnh nhà hắn có cô bạn tên Quỳnh Hương , dễ thương dáng người tròn trịa tóc dài hết lưng , học Trưng Vương...còn trong đội hắn còn có bạn Mai Trâm là một trong những hoa khôi của Trưng Vương...
Chẳng biết hắn có tài gì nhưng cô bạn Mai Trâm rất quí hắn , trong đội lại có cô bạn Thúy Châu cũng con nhà Nobles học M.C. Cô nàng này đánh piano rất truyền cảm. Hắn cũng có biệt tài chơi guitar classic khá hay và thổi harmonica truyền cảm.. Mà vốn dĩ hắn là trưởng ban văn nghệ lớp , bây giờ về khu phố vẫn được chỉ định làm trưởng ban văn nghệ nữa.. Thật mệt mỏi cho hắn , hắn không thuộc nhạc mới không biết đệm đàn nhưng vẫn phải làm....
Những lần đi lao động đào kênh Lê Minh Xuân , bạn Mai Trâm luôn luôn đồng hành với hắn như một cặp đôi , khiến bạn bè trong đội cứ tưởng hắn có tình đầu rồi ...nhưng thực sự Trâm và hắn chỉ là bạn thôi , hắn lại mê cô láng giềng Quỳnh Hương.... Nhưng hắn cũng thỉnh thoảng lấy cớ văn nghệ đến nhà cô nàng Thúy Châu để nghe đàn piano... 
Nội những ngày hè ngoài những thời gian phải đi lao động ngoài trời là hội diễn văn nghệ mới mỗi tuần ,hắn chạy lung tung đến những người bạn trong khu vực biết chơi đàn và tập dượt nhạc... Vậy mà hắn cũng kham nổi. Hầu hết các bạn hoa khôi trong đội đều yêu quí hắn khiến mấy thằng bạn cùng trang lứa cùng cấp lớp không ưa... Trong đó có tay H M Đức ( bây giờ làm đài truyền hình)là bạn chí tình với hắn mà cũng đổ ghen hắn vì tên này thích bạn Mai Trâm. Đối với hắn , hồi đó cù lần lắm chẳng biết tình yêu là gì cả... Rõ ràng nam nữ ở bên nhau rất thân làm sao là bạn bình thường được , như vậy đó...

Những ngày hè lại đến với tuổi mới lớn.. Hắn luôn ôm cây đàn guitar ngồi dựa gốc cây xoài trong vườn nhà hắn hát vọng lên...cho cô nàng bên cạnh nhà nghe. Vì hai nhà chỉ cách nhau một bức tường cao 2m là trong sân vườn nhà hắn chỉ cần một cái ghế đẩu là đưa nguyên cái đầu lên nhìn qua lối đi vào của nhà bên cạnh rồi,hoặc ngược lại nhà bên cạnh chỉ cần 1 cái ghế đứng lên là ló cả khuôn mặt nhìn vô sân nhà hắn. Hắn và cô láng giềng vẫn thường đứng với nhau hàng giờ vào buổi tối, nói chuyện bâng quơ của tuổi mới lớn... Hắn bắt đầu cảm động và để ý đến cô bạn láng giềng từ khi sinh nhật hắn , có mời Quỳnh Hương đến tham dự. 
Từ đó cứ tan học về hắn chạy từ chợ Bà Chiểu lên đến cổng Thảo cầm viên để chờ đón cô nàng Trưng Vương... 
Cũng có vài lần hắn bị bọn hs Võ Trường Toản hỏi thăm nhưng vì hắn đứng ở cửa TCV nên không bị ăn đòn.. Có lẽ nếu đi vào sâu hơn nữa thì mệt đó , cứ thế tháng ngày lẽo đẽo theo sau cô nàng TV hàng xóm đi theo về đến nhà mà không nói gì , không gợi ý gì, thỉnh thoảng hắn lại gặp cô bạn Mai Trâm gần nhà thế là cả ba, bốn đứa cùng về lúc ấy hắn mới dám mời ăn chè ....
Cô bạn M Trâm là con một nhà văn tên Sĩ Trung viết tiểu thuyết thời bấy giờ ... Ông bà sanh ra những đứa con gái tuyệt đẹp, và chỉ có 1 cậu con trai.. Hắn chơi thân với Trâm , đi đâu cô nàng cũng đi với hắn , thậm chí cô nàng hẹn hò với bạn trai , hắn cũng đưa đi rồi đến giờ về hắn đón... Nên cha mẹ Trâm lúc nào cũng tưởng đi với hắn.. Mẹ của Trâm cũng là bạn mẹ hắn , hai người cùng tuổi nên rất hợp. Nên bất kể chuyến phiêu lưu li kỳ nào của M Trâm đều có hắn đỡ cho nàng không bị cha mẹ bực bội la rầy.
Hắn và Trâm hay đi chơi bên nhau , tình như những kẻ đang yêu...nhưng thực tế cả hai đứa khi bên nhau chỉ nói chuyện về người thứ ba của hắn hay của Trâm... Nhiều khi Trâm ôm hắn như một người yêu , hắn vẫn vô tình như một bạn trai với một bạn trai vậy...Cả hai đứa đều thích đi chơi xa , những ngày nắng đẹp hắn chở Trâm đi chơi xa vài chục cây số ra ngoại ô cắm trại , chơi bên nhau ngoài trời rất thú vị...
Cho đến một ngày kia hắn dẫn một thằng bạn qua nhà Quỳnh Hương chơi... Cô nàng đã rung động trước thằng bạn hắn.. Anh chàng tên Sơn ,học Lê Quí Đôn , tên sao người vậy cao 1,75cm đẹp trai như tài tử hk vậy.... Rồi một tối nọ, hắn bình thường qua nhà cô láng giềng tán dóc , hắn tự nhiên mở cửa đi vào lối vào nhà cô nàng đi song song qua sân nhà hắn... Bỗng dưng trong bóng tối hắn nhìn thấy hai người ôm nhau , đang hôn nhau...hắn giật mình choáng váng và nhẹ nhàng quay ra cửa...
Hắn quá sốc về nhà..hắn mở một chai rượu ruhm ông già , hắn nốc một hơi gần nửa chai rượu..từ đó hắn biết say và đắng cay là gì...hắn đã bị ngu.
Hôm sau là ngày chủ nhật , còn say men ngất ngây chưa tỉnh giấc , hắn đã nghe tiếng M Trâm gọi ở cửa , bà vú mở cửa cho nàng vào...cô nàng hỏi chuyện , hắn kể cho Trâm nghe, rồi hắn ôm Trâm khóc òa như một đứa trẻ con , đây lại một lần ngu nữa của hắn.. Có lẽ sau này lớn hơn hắn mới hiểu.
Sau lần say ấy , hắn không buồn gặp Q Hương nữa , còn MTrâm cũng ít qua chơi, nhưng vẫn thân tình... Rồi lại đến một ngày một thằng bạn học HNC đến chơi , hắn rủ MTrâm đi cùng , vì M Trâm đẹp lắm thằng bạn hắn say đắm thích cô nàng... Và bạn hắn thường đến nhà nàng tỏ bày tâm sự.. Nhưng cô nàng trả lời là đã có người trong mộng rồi nên từ chối. Rồi M Trâm lại kể cho hắn nghe... Hắn im lặng hình như chẳng quan trọng gì hay lay động gì trong hắn , phải chăng hắn lại ngu thêm lần nữa không ...Hắn ngồi bên nàng hát đàn nghêu ngao.. đùa giỡn rất hồn nhiên, ôm nàng như hai đứa trẻ lên 5 vậy...
Rồi cứ thế trôi đi hai tâm hồn hắn và Trâm luôn là hai đứa bé chơi đùa học hành quấn quít bên nhau ,đói bụng mà đạp xe chở Trâm từ nhà ra đến Bến Bạch Đằng, đi ngang mua bánh mì Ba lẹ ra cầu tầu ngồi ăn nhìn xuống sông Bạch Đằng, lúc đó sao hắn khỏe quá , chở nàng bằng xe đạp mà chạy như bay...
Cho đến một ngày gần hè cuối lớp 12 , bạn Trâm đã nói với hắn lời từ biệt " Trâm theo gđ đi sang Pháp định cư", vì mẹ Trâm có lai Pháp, đến đời Trâm cũng còn thoang thoảng nét Tây.. mới đầu hắn chưa tin nhưng sau đó hắn ôm nàng như mình sắp mất một điều quan trọng ..... rồi vài ngày sau hắn không còn thấy Mai Trâm nữa , nàng đã đi rồi: " từ nay cách xa nghìn trùng ..."
Sau này hắn mới hiểu..

Hòa da vàng

Thứ Năm, 13 tháng 5, 2021

NGOẠI TÌNH

Đàn ông ngoại tình vì tình dục.
Đàn bà ngoại tình vì tình cảm.
Nhưng
Đàn ông 10 thằng ngoại tình, 9 thằng không bỏ vợ.
Đàn bà 10 cô ngoại tình thì cả 10 cô đòi bỏ chồng.
Bởi đàn bà ngoại tình rồi mới nhận ra ngoài kia có nhiều thằng tốt hơn chồng của mình. Còn đàn ông không bỏ vợ vì bên ngoài chả có con nào tốt với mình bằng vợ mình..

Quynh Bui st

Thứ Tư, 12 tháng 5, 2021

TAM TÔNG MIẾU

Đọc để biết thêm 

Chùa Tam Tông Miếu. Đã “chùa” sao lại còn “miếu”?

(Tác giả Phạm Hoài Nhân)

Nghe 3 chữ “Tam Tông Miếu” mọi người ở miền Nam, đều nghĩ ngay đến một loại lịch dùng để xem ngày tốt xấu. Một số ít người khác biết thêm rằng đây là tên một ngôi chùa ở đường Cao Thắng, Sài Gòn, nơi biên soạn và phát hành những bộ lịch này trước 1975.

Ấy, xin dừng lại một chút ở cái tên Chùa Tam Tông Miếu. Đã “chùa” sao lại còn “miếu”? 

Nói thiệt, cho tới gần đây, tui vẫn nghĩ Tam Tông Miếu là một ngôi chùa, tức là nơi thờ Phật. Nhưng đi tới nơi rồi, tìm hiểu thêm thì mới biết không phải. Tam Tông Miếu đâu phải là ngôi chùa Phật giáo! Vậy Tam Tông Miếu là gì?

Tam Tông Miếu là cơ sở tín ngưỡng của Minh Lý đạo, và tên chính thức Minh Lý đạo gọi nơi đây là: Thánh Sở Tam Tông Miếu.

Sự hình thành Minh Lý đạo

Minh Lý Đạo hay Đạo Minh Lý, nói tắt là Minh Lý, là một chi trong Ngũ Chi Minh Đạo, gồm: Minh Sư, Minh Đường, Minh Lý, Minh Thiện, Minh Tân. Tuy nhiên, trong ngũ chi này hiện nay dường như chỉ còn Minh Lý tồn tại độc lập (?).

Bắt nguồn từ đầu những năm 1920, ông Âu Kiệt Lâm (1896 – 1941), người gốc Minh Hương, cùng một số thân hữu vốn là trí thức, công chức đã tập trung và cùng nghiên cứu, tìm hiểu về giáo lý của tam giáo: Thích – Lão – Nho, mua sách từ Pháp nghiên cứu về nhân điện. Đến năm 1924, những người đó đã giác ngộ chơn lý của đạo và sáng lập tôn giáo lấy tên là Minh Lý đạo.

Đêm 27/11 Giáp Tý (23/12/1924) (thuộc tháng Bính Tý, ngày Bính Tý, giờ Mậu Tý), Minh Lý Đạo Khai Minh tại Thiên Bàn nhà Ngài Âu Minh Chánh.
Trong tên Minh Lý Đạo, Minh có nghĩa là thông hiểu nhận biết rõ ràng, Lý là lẽ phải tuyệt đối. Minh Lý là thông hiểu đến sự tuyệt đối đạt tới lẽ phải mà thành đạo.

Sáu vị chức sắc khai đạo Minh Lý gồm có ông Âu Kiệt Lâm (pháp danh Minh Chánh), ông Nguyễn Văn Xưng (Minh Giáo), ông Nguyễn Văn Đề (Minh Đạo), ông Lê Văn Ngọc (Minh Truyền), ông Nguyễn Văn Miết (Minh Thiện), ông Võ Văn Thạnh (Minh Trực). Trong 6 vị này, sau ngài Âu Minh Chánh (chủ trì từ đầu đến 1938) thì ngài Minh Thiện (chủ trì từ 1938 đến khi quy tiên năm 1972) là người góp công sức lớn nhất cho việc phát triển Minh Lý đạo.

Xây dựng Tam Tông Miếu

Sau khi khai đạo cuối năm 1924, Minh Lý đạo chưa có nơi để tụ tập lễ bái, tu học… Chư vị sau đó được trụ trì Linh Sơn Tự (đường Cô Giang) cho mượn chùa làm nơi lễ bái, tụng kinh. Cũng chính do mượn chùa, các đạo hữu phải tránh các ngày rằm và mùng Một – nhường cho gia chủ – nên lệ cúng hằng tháng vào các ngày 14 và 30 âm lịch còn giữ đến nay.

Nhờ ông bà Trần Kim Ký hiến đất vùng Bàn Cờ (lúc ấy trước chùa chỉ là một con hẻm đất, sau mới mở thành đường Cao Thắng) cùng một số vị khác giúp một phần tài chánh, ngày 10/8/1926 ngôi chùa của Minh Lý đạo đặt viên đá đầu tiên. Cuối tháng 1/1927 việc xây dựng hoàn tất. Ngày 2/2/1927 khai buổi cúng đầu tại chùa mới.
Theo tư liệu của Minh Lý đạo, khi chuẩn bị xây dựng, Đức Diêu Trì Kim Mẫu giáng đàn ban đạo hiệu chùa là Tam Tông Miếu. Trong đó:

Tam: là Tam thể đồng nhứt; Tam giáo đồng nguyên.

Tông: là thừa kế, tiếp nghiệp của Tổ truyền.

Miếu: là tòa ngự của các Đấng Thiêng Liêng tại thế.

Ngôi Tam Tông Miếu có dáng như ngày nay được trùng tu năm 1957.

Một số đặc điểm của Minh Lý đạo

Minh Lý đạo có một số điểm tương đồng với đạo Cao Đài, tuy nhiên không phải Minh Lý đạo chịu ảnh hưởng của Cao Đài (dù rằng xét về quy mô số tín đồ Minh Lý đạo nhỏ hơn rất nhiều so với Cao Đài), mà ngược lại. Minh Lý khai đạo năm 1924, còn Cao Đài khai đạo năm 1926. Ngũ Chi Minh Đạo, trong đó có Minh Lý, có ảnh hưởng lớn đến sự hình thành và phát triển của đạo Cao Đài.

Những điểm tương đồng giữa Minh Lý đạo và đạo Cao Đài là:

Cùng hình thành vào khoảng giữa thập niên 1920, do những vị khai đạo là trí thức, công chức (cho chính quyền Pháp). 
Kinh sách, các lời dạy của Đạo được Ơn trên (các đấng thiêng liêng) ban cho bằng cách giáng cơ (cơ bút, cầu cơ – Minh Lý đạo phân biệt khá kỹ các dạng cầu huyền cơ, đại ngọc cơ, xin phép không ghi lại đây). 
Minh Lý đạo chủ trương Tam giáo đồng nguyên (Phật – Nho – Lão), Cao Đài cũng vậy, nhưng thêm cả Cơ Đốc giáo và Hồi giáo. 
Kinh của Minh Lý đạo hoàn toàn dùng tiếng Việt để người đọc dễ hiểu, dễ nhớ, dễ thuộc. Bộ kinh được chia làm 5: Kinh Bố cáo, Kinh Sám hối, Kinh Tịnh nghiệp vãn, Kinh Nhựt tụng, Kinh Giác thế. Một số bài kinh của Minh Lý đạo được đạo Cao đài sử dụng như bài Niệm hương, Bài Khai kinh, Kinh sám hối…
Không giống Phật giáo, Minh Lý đạo không thờ thánh tượng hoặc hình ảnh mà chỉ thờ bài vị. Gian chính của Tam Tông Miếu không gọi là chánh điện mà là bửu điện. Bửu điện của Minh Lý đạo là Thiên bàn có 5 cấp: Cấp thứ nhất thờ bài vị Diêu Trì Kim Mẫu; cấp thứ hai thờ bài vị Ngọc hoàng Thượng đế, Hồng quân Lão tổ; cấp thứ ba thờ Tam Giáo tổ sư (Phật Thích Ca, Thái Thượng Lão quân (Lão tử), Khổng tử); cấp thứ tư thờ Tứ đại Bồ tát (Địa tạng Bồ tát, Văn Thù Bồ tát, Phổ Hiền Bồ tát, Quan Âm Bồ tát); cấp thứ năm thờ 7 bài vị của Ngũ đẩu Tinh quân và chư Phật, chư Tiên.

Đạo phục của Minh Lý đạo là: nam mặc áo dài đen, quần trắng, khăn đóng đen; nữ mặc áo dài đen, quần đen (Cao Đài là áo trắng, quần trắng). Môn sanh (không gọi là tu sĩ) cũng vẫn để tóc, không cạo đầu như đạo Phật.

Phạm Hoài Nhân.


SAIGON 1965 - Chùa Tam Tông Miếu, số 82 đường Cao Thắng - Photo by Bruce Baumler

#Saigonvivu