Bia và Nước mắt

Thứ Hai, 18.08.2008, 09:30am

Tôi hỏi Shane, một đồng nghiệp đã từng đến Việt Nam, rằng điều gì ở nước tôi làm anh ấn tượng nhất? Shane bảo: "Đàn ông Việt Nam uống bia như uống nước và ở Việt Nam có rất nhiều quán nhậu!".

Shane lại tiếp: "Bia của các thương hiệu nổi tiếng thế giới như Heineken, Tiger đều có mặt ở khắp các nẻo đường lớn nhỏ ở Việt Nam với giá thành rất đắt, Việt Nam vẫn còn là một đất nước nghèo, làm sao người ta có tiền để uống được nhiều bia như vậy?".

Ảnh: Blog tác giả

Tôi cười như mếu, chẳng biết có nên hãnh diện vì cái sự "nghèo mà chơi sang" của người Việt không? Tôi còn muốn nói cho Shane biết một điều đau xót: "Ở Việt Nam, người ta khóc vì nghèo khó bệnh tật thì ngần ấy nước mắt ấy có thể hợp thành sông thành biển, nhiều như là những dòng bia trên bàn nhậu hợp lại...". Có lẽ đó là một sự thật chua chát ở đất nước tôi mà người bạn ngoại quốc này không nên hiểu rõ, nên tôi im lặng.

Bia - một trong những khẩu ngữ phổ biến ở Việt Nam. Đi ra đường chỉ cần tập trung là bạn có thể nghe những tiếng í ới "Cho một kếch Heineken!" hay "Thêm chai Tiger!". Khi đời sống ngày càng dễ chịu và đồng tiền ngày càng rẻ thì người ta cũng hưởng thụ nhiều hơn và thương chính mình nhiều hơn. Nhà hàng nối sát nhà hàng, quán nhậu nối liền quán nhậu, những làng nướng mọc lên như nấm sau mưa, vũ trường và "em út" trở thành điểm dừng chân lý tưởng để giải trí. Cứ thế, bia đổ ra ào ạt ngày đêm, mang đến những cơn say quên hết trời trăng mây nước cho hàng triệu con người trên cái dải đất hình chữ S ốm yếu này! Không biết Shane có để ý rằng bên những bàn nhậu với những con người có khuôn mặt đỏ lừ lừ kia, rồi sẽ có một vài em bé đánh giày hay bán vé số gầy gò và da đen nhem nhẻm đến mời mọc. Những đứa trẻ sẽ ngửi mùi bia, sẽ thấy những hoan lạc, sẽ nghe lời say xỉn chửi thề của người lớn để rồi "Chí Phèo con" sẽ nối tiếp "Chí Phèo cha". Những cơn say triền miên và cái thành tích "người Việt nhậu thật cừ!" cứ oằn oại bám lấy vận mệnh đất nước tôi như một con trăn xiết cổ.

Sẽ có ngày nào đó người ta uống bia ít hơn để tỉnh táo nhìn thấy nước mắt quanh mình không?

Ảnh minh hoạ

Nước mắt vì đau đớn và vì nghèo khổ, cũng như bia, đổ ra nhiều lắm! Trong giây phút tỉnh táo, những người nghiện nhậu có tự hỏi mình rằng ở Việt Nam có bao nhiêu bệnh nhi ung thư không có tiền mua máu và mua thuốc, không có nước sạch để uống, không có giường để nằm? Làm sao giúp đỡ những đứa trẻ lang thang cơ nhỡ để chúng cũng được đi học và tránh xa những cạm bẫy tội ác? Làm cách nào để những ngày mưa giông sẽ không có nhiều những người phụ nữ mưu sinh phải lầm lũi đạp xe đi bán từng ký cam hay từng trái bắp luộc để nuôi con?

Bia và nước mắt. Từ bao giờ tôi đã trở nên quá nhạy cảm và ám ảnh những giấc mơ hoang tưởng về sự công bằng trong cuộc sống như thế này? Tôi vẫn hiểu rằng mình đang sống giữa thế giới bản ngã của con người chớ không phải là thế giới của những vị Bồ tát để có thể hy vọng người ta bớt xài hoang đi một tí, bớt thương mình một tí và trải lòng ra với tha nhân nhiều hơn. Dẫu biết cái sự khập khiễng của tình đời là như vậy nhưng cứ nghe xót xa cay đắng sao đó cho dân tộc tôi!?!

Cuộc trò chuyện tiếp diễn, tôi háo hức nói cho Shane biết về chương trình Nụ Cười Của Ben thông qua website www.nucuoicuaben.com mà tôi góp phần sáng lập nhằm giúp đỡ trẻ em nghèo mắc bệnh ung thư ở Việt Nam, và rồi tôi hỏi anh chàng tốt nghiệp ngành Ngoại giao về kinh nghiệm để liên hệ với những quỹ từ thiện trên thế giới. Shane cười, nói: Người Mỹ và người Canada thương người Việt vì các anh là một đất nước còn đang phát triển. Chính người dân bản xứ đã vận động để mang một số bệnh nhi Việt Nam sang Bắc Mỹ điều trị miễn phí rồi! Nếu anh hỏi tôi làm cách nào để thế giới chú ý và thương những hoàn cảnh bất hạnh ở Việt Nam hơn nữa thì tôi khuyên anh trước hết hãy hỏi chính người Việt Nam rằng họ đã yêu thương nhau đủ hay chưa?

Thật là một câu hỏi cay đắng, cay đắng còn hơn là vị bia...

Văn Sen's Blog

Blogged with the Flock Browser

Tranh luận về Adam - Eva

Một người Pháp, một người Mỹ và một người Viêt Nam tranh luận xem Adam và Eva là người nước nào.

Người Pháp: “Trần truồng và trụy lạc ngay trước mặt Thượng đế như thế, chỉ có thể là dân Pháp”. Người Mỹ: “Yêu tự do đến mức lẽ ra có thể sống hạnh phúc, chỉ cần đừng đụng đến trái táo, vậy mà họ vẫn không chịu sự cấm đoán đó, thì chỉ có thể là dân Mỹ”. Cuối cùng, người Viêt Nam: “Quần áo chẳng có, nhà cửa chẳng có, thậm chí đến ăn một trái táo cũng bị cấm, thế mà vẫn bảo là sống trên Thiên đường, thì chỉ có thể là dân Việt Nam...”

TTCK tuần 26-30/5/2008: Tuần nhạy cảm

Chuỗi ngày giảm điểm kinh hoàng của TTCK Việt Nam cho tới thời điểm này của năm 2008 vẫn chưa có dấu hiệu dừng lại. Trong bối cảnh giá cả mọi hàng hoá tăng vọt, cổ phiếu tiếp tục là thứ hàng hoá duy nhất giảm giá mạnh.

Sàn chứng khoán vắng bóng nhà đầu tư Tròn 3 tuần liên tiếp thị trường chứng khoán rơi vào tình trạng tuột dốc không phanh, với VN-Index mất 94,31 điểm. Riêng trong tuần này, VN-Index đã mất 31,99 điểm, và đóng cửa ở mức 428,05 điểm. Tại sàn giao dịch Hà Nội, chỉ số HaSTC-Index sụt giảm còn mạnh hơn VN-Index, và hiện chỉ còn một con số khiêm tốn 127,93 điểm. Chứng khoán đã thực sự trở thành một nỗi thất vọng lớn của nhiều "nhà đầu tư" cá nhân - mà đa phần trong số họ thuộc bộ phận trung lưu có thu nhập trung bình khá, bao gồm các doanh nhân, nhân viên ngành ngân hàng - tài chính hoặc công chức nhà nước. Nghịch lý là càng những người có kiến thức về kinh tế và tài chính thì càng dễ bị cuốn vào cuộc chơi chứng khoán, và cho đến thời điểm này, thì càng chịu nhiều thua thiệt. Nhiều nhà đầu tư đã tiêu tán phần lớn số tiền tiết kiệm của gia đình. Một số người rơi vào cảnh nợ nần. Điều đáng lo ngại hơn là dường như thời điểm xấu nhất vẫn còn ở phía trước. Tình hình kinh tế vĩ mô tiếp tục tác động tiêu cực tới thị trường Trong vòng 2-3 tuần gần đây, chưa có những tin tức mới giúp các nhà đầu tư lạc quan hơn về bối cảnh kinh tế vĩ mô. Đi kèm với sự sụt giảm tăng trưởng kinh tế là sự gia tăng của lạm phát, của những bất ổn của thị trường bất động sản và của hệ thống tài chính ngân hàng. Quý 2 và quý 3 có lẽ tiếp tục là thời gian khó khăn cho các doanh nghiệp Việt Nam. Doanh nghiệp và nền kinh tế đang trả giá cho giai đoạn tăng trưởng nóng và dựa quá nhiều vào các hoạt động đầu cơ (bất động sản và chứng khoán) không tạo ra năng lực sản suất mới trong các năm vừa qua. - Lạm phát trong tháng 5/2008 tiếp tục ở mức cao và có nguy cơ tăng mạnh trong các tháng tới. Giá dầu quốc tế đã leo tháng tới 135USD/thùng, tức tăng trên 30% so với mức giá nội địa hiện nay. - Giá bất động sản nhiều khả năng tiếp tục giảm, dẫn tới nhiều khoản vay nợ để đầu cơ/ đầu tư bất động sản sẽ không được hoàn trả đúng hạn cho các ngân hàng. Một số ngân hàng quá lạm dụng việc cho vay bất động sản sẽ gặp khó khăn. - Quan trọng hơn, đó là vấn đề về cán cân thanh toán, khi thâm hụt thương mại đang gia tăng tới mức kỷ lục và các luồng vốn gián tiếp nước ngoài sẽ vào Việt Nam ít hơn, hoặc thậm chí có thể đảo chiều rời khỏi thị trường Việt Nam. Đi kèm với nó sẽ là nguy cơ phá giá của đồng nội tệ và rối ren của hệ thống tài chính. Tránh bi quan quá mức Tuy nhiên, khi đánh giá về tình hình kinh tế vĩ mô, theo chúng tôi các nhà đầu tư cần lưu ý những điều sau đây: - Lạm phát và khó khăn kinh tế đang xuất hiện trên quy mô toàn cầu. Ở nhiều nước, bao gồm cả các nước phát triển, lạm phát đang ở mức cao kỷ lục trong vòng 20-30 năm. Do vậy, lạm phát cao ở Việt Nam hiện nay (cao nhất kể từ 1996) chứa đựng các yếu tố khách quan và hợp với xu thế toàn cầu. Các nhà đầu tư chứng khoán không nên quá bi kịch hoá vấn đề và đổ lỗi hoàn toàn cho các chính sách của Chính phủ. Các nhà quản lý kinh tế cũng không nên quá duy ý chí trong việc chống lạm phát, thay vì "cản lũ", hãy tìm cách "sống chung với lũ". - Tăng trưởng xuất khẩu và đầu tư, đặc biệt là FDI, vẫn đang ở mức cao khả quan. Điều nay cho thấy tính cạnh tranh quốc tế của nền kinh tế Việt Nam vẫn ở mức cao. - Hệ thống ngân hàng thương mại đang gặp khó khăn, nhưng theo đánh giá riêng của chúng tôi, chưa có rủi ro khủng hoảng của hệ thống ngân hàng. Hệ thống giám sát và kiểm soát rủi ro của các ngân hàng Việt Nam hiện nay vẫn đang hoạt động khá tốt. Tỷ lệ nợ xấu vẫn đang trong tầm kiểm soát.   Những khó khăn về thiếu hụt tính thanh khoản hiện nay chỉ là những khó khăn mang tính thời điểm, không quá đáng lo ngại. Ngân hàng nhà nước cần có giải trình phù hợp trên phương tiện truyền thông đại chúng, tránh gây ra những đồn đại và hiểu lầm không cần thiết. - Hệ thống doanh nghiệp Việt Nam, tuy gặp khó khăn nhất thời, nhưng vẫn có triển vọng phát triển tươi sáng. Tình trạng phá sản hàng loạt doanh nghiệp chưa xảy ra ở Việt Nam như đã và đang xảy ra ở nhiều nước khác. Quản trị doanh nghiệp: tiếp tục bộc lộ kẽ hở Quản trị doanh nghiệp tiếp tục là yếu kém chí mạng của hệ thống công ty cổ phần Việt Nam. Tiếp sau nhiều vụ việc như giám đốc công ty tự ý đầu tư chứng khoán bằng một khoản tiền lớn của công ty, cổ đông lớn chèn ép cổ đông nhỏ, lãnh đạo công ty mở công ty con vì lợi ích cá nhân, gần đây lại xuất hiện thêm một hiện tượng rất đáng được bàn luận, đó là phát hành cổ phiếu giá thấp với khối lượng lớn cho cán bộ, nhân viên công ty. Một ví dụ gần đây là một công ty lớn đã công bố kế hoạch phát hành trên 1,7 triệu cổ phiếu giá ưu đãi 10.000đ/cổ phiếu cho cán bộ, nhân viên công ty. Công ty không công bố cụ thể tỷ lệ phân chia số cổ phiếu đó giữa lãnh đạo và nhân viên công ty. Do giá cổ phiếu của công ty này trên thị trường là khoảng 63.000 đ/cổ phiếu, thực chất của việc này là thưởng cho cán bộ, nhân viên công ty số tiền chênh lệch 53.000 đ/cổ phiếu. Tổng cộng số tiền chênh lệch này lên tới con số khổng lồ trên 80 tỷ đồng. Ai sẽ phải chịu chi phí cho số tiền thưởng này? Đó chính là các cổ đông của công ty. Đáng ra việc khen thưởng này nên trích từ quỹ khen thưởng, phúc lợi hoặc phải lấy từ nguồn cổ phiếu quỹ của công ty. Việc phát hành cổ phiếu thưởng cho một nhóm cá nhân như vậy là rất bất lợi đối với các cổ đông hiện hữu của công ty. Cho dù việc này có thể là hoàn toàn đúng luật, các cơ quan quản lý thị trường cần có những luật lệ và hành động giám sát chặt chẽ hơn để bảo vệ quyền lợi cổ đông thiểu số. Bởi vì bảo vệ quyền lợi của cổ đông thiểu số cũng tức là bảo vệ cho sự phát triển dài hạn của mỗi công ty và của cả thị trường. Cần trả lại biên độ giao dịch cho thị trường Cơ quan quản lý không cần quá lo ngại khi thị trường giảm điểm. Nhìn trên tổng thể, thị trường chứng khoán thứ cấp không sinh ra tiền mới và cũng không làm mất đi tiền cũ. Đó là một cuộc chơi có tổng bằng không (zero-sum game), với thua thiệt của người này chính là lợi ích của người khác. Tại thị trường Việt Nam hiện nay, chúng ta có cảm giác là tất cả các nhà đầu tư đang bị thua thiệt bởi vì thực ra trước đó, trong năm 2007, đã có nhiều người được lợi. Trong đó, một trong các đối tượng được lợi lớn chính là ngân sách nhà nước, với việc IPO các DNNN lớn đã lấy đi của thị trường hàng chục nghìn tỷ đồng thặng dư. Theo thống kê, tổng số huy động vốn qua đấu giá, phát hành trong năm 2007 đạt 80.000 - 90.000 tỷ đồng, tăng gấp 3 lần so với tổng mức huy động vốn của năm 2006. Một ví dụ là IPO cổ phiếu Vietcombank. Những khoản thua lỗ của các nhà đầu tư tham gia đấu giá VCB sẽ ngang bằng với thặng dư vốn mà ngân sách thu được sau cuộc đấu giá. Giá cổ phiếu sụt giảm sẽ không có ảnh hưởng trực tiếp ngắn hạn nào tới hoạt động của doanh nghiệp niêm yết và của nền kinh tế, ngoại trừ làm giảm khả năng huy động vốn qua thị trường chứng khoán. Lo ngại thực sự lớn là tính thanh khoản cạn kiệt của thị trường. Tính thanh khoản cạn kiệt sẽ khiến cơ hội kiếm lời trên thị trường không còn, các nhà đầu tư chán nản rút khỏi thị trường, thị trường không có triển vọng phục hồi, các cuộc IPO bị đình hoãn... Do đó, thay vì việc quá chú trọng vào ngăn cản đà giảm giá của thị trường (một nhiệm vụ bất khả thi), các nhà quản lý cần chú trọng hơn vào việc đảm bảo tính thanh khoản của thị trường. Biên độ giao dịch thắt chặt hiện nay cần được mở rộng ít nhất trở lại mức cũ (5-10%) để qua đó thị trường nhanh chóng xác định mức giá cân bằng mới, các nhà đầu tư lại có những cơ hội kiềm lời trên thị trường, luồng tiền sẽ đổ lại thị trường, tính thanh khoản được khôi phục và thị trường sẽ phục hồi nhanh hơn. Dự đoán tuần tới và kiến nghị Tuần tới tiếp tục trong xu hướng giảm điểm trường kỳ của thị trường. Tuy nhiên, sau 15 phiên giảm điểm liên tiếp, sẽ không có gì bất ngờ nếu thị trường có một đến hai phiên phục hồi. Nhìn về trung hạn, chúng tôi tiếp tục lạc quan một cách thận trọng về triển vọng phát triển của nền kinh tế và của các doanh nghiệp Việt Nam. Chính sách kiềm chế lạm phát đang được thực thi hợp lý và sẽ mang lại kết quả. Giá cổ phiếu, đặc biệt cổ phiếu của các công ty không đầu tư tài chính, đang ở mức rẻ hợp lý đối với mọi nhu cầu dầu tư, từ ngắn hạn tới dài hạn. Chắc chắn đang có các nguồn vốn lớn chờ đợi cơ hội tốt nhất để đồng loạt giải ngân vào thị trường. Vấn đề là sẽ không ai mua vào khi mà chắc chắn giá cổ phiếu ngày mai và ngày kia sẽ thấp hơn giá ngày hôm nay. Dù sao đi nữa, khi VNIndex giảm dần xuống mức 400 điểm, sức ép giảm giá sẽ yếu dần và lực mua vào sẽ tăng dần. Nhiều khả năng mốc 380-400 điểm là sẽ ngưỡng kháng cự tương đối mạnh của thị trường. Tuần sau và tuần sau nữa sẽ là các tuần nhạy cảm của thị trường. Vậy các nhà đầu tư nhỏ cần làm gì? Phương án tốt nhất là tiếp tục án binh bất động, tránh mua vào mọi cổ phiếu để chờ đợi các rủi ro được nhận định rõ hơn. Tuy nhiên, cũng cần lưu ý là khi thị trường tăng giá đồng loạt thì các nhà đầu tư sẽ rất khó mua cổ phiếu. Do vậy, đối với một số cổ phiếu tốt của các công ty không đầu tư tài chính và có triển vọng tăng trưởng sáng sủa, kế hoạch kinh doanh rõ ràng, các nhà đầu tư nhỏ có thể chủ động mua vào khi thị trường vẫn đang trong đà giảm sút. * Khuyến cáo: Phân tích nêu trên chỉ có giá trị tham khảo. Để đảm bảo tính khách quan, chúng tôi không khuyến nghị việc mua và bán đối với các cổ phiếu cụ thể. Nhóm tác giả không chịu trách nhiệm về mọi hoạt động đầu tư của bạn đọc Nhóm phân tích Hà Nội - Boston (Công ty VietNam Report)

Blogged with the Flock Browser

Ai cứu Xóm Chùa?

Trong bài phát biểu tại Quốc hội ngày 9/5 vừa qua, GS Nguyễn Lân Dũng có "kêu gọi" các đại biểu QH, các đồng chí lãnh đạo đọc tác phẩm "Trinh tiết Xóm Chùa" của nữ sĩ Đoàn Lê để thấy phần nào hiện trạng nông thôn sau từ ngày "Mở cửa".

GS có gửi cho chúng tôi bài " Ai cứu Xóm Chùa?". Thiết nghĩ, nó vượt qua lời giới thiệu cuốn sách thông thường mà câu hỏi, trăn trở của đại biểu QH Nguyễn Lân Dũng nói lên tâm nguyện của cả triệu cử tri tới những nhà hoạch định chính sách nông nghiệp, nông dân, nông thôn...

Xóm Chùa là tên một làng quê được nhắc đến trong nhiều truyện ngắn của nữ tác giả Đoàn Lê (trong tập Trinh tiết Xóm Chùa, NXB Hội Nhà văn). Có thể đó không phải là một địa danh thật và không phải mọi câu chuyện ở đây đều xảy ra tại một làng quê cụ thể nào.

Nhưng với cái nhìn sắc sảo và nhân ái của tác giả, tôi tin là những câu chuyện xảy ra liên quan đến cái Xóm Chùa này đều là những chuyện có thật tại nông thôn nước ta từ ngày "Mở cửa". Nữ sĩ Đoàn Lê đã làm cho người đọc không thể không khắc khoải suy nghĩ và lo âu cho tương lai của nông thôn nước ta trước những diễn biến đi ngược lại với truyền thống nhân văn, nhân ái qua hàng nghìn năm qua.

Xóm Chùa hay Xóm Chùa Ông là nơi dân chúng tụ tập lại sống quanh khu lăng mộ của một liệt sĩ dòng tôn thất nhà Trần. Xóm Chùa đang yên lành thì náo động lên bắt đầu từ cái cát-sét có được sau ngày giải phóng. Nó làm đủ mọi nhiệm vụ trong đám cưới, đám tang. Không ngày nào không có người tìm đến chủ nhân với hàng đống các loại băng khóc cha, khóc mẹ, loại dành riêng cho con dâu, con rể, con nuôi, có cả loại kinh Phật dành cho đối tượng đang "thập tử nhất sinh".

Cú sốc lớn hơn là từ ngày cái Nhớn được tuyển làm diễn viên ở Trung ương quay về làng với hai mắt xanh lè, mí mắt rắc nhũ óng ánh, mặt mũi chỗ đỏ, chỗ nâu, quần áo miếng xanh, miếng tím... Rồi lại xuất hiện cái ti-vi cho cả xóm xem chung. Tiếp đến bà Chiu bán rượu nếp bị chiếc xe của Tây móc vào đòn gánh kéo lê một quãng gây xây xát nhẹ mà được đền tới 400 đô-la, khiến cho nhiều người ao ước được vướng vào xe của Tây như bà (!). Rồi chuyện cô gái lai đen tên Mừng chuyên hủ hóa với trai làng và quy đổi ra...gạo.

Nhưng chưa có gì đáng xáo trộn bằng chuyện mở đường cao tốc qua làng làm tha hóa cả một tầng lớp cán bộ thất học và tham lam. Chủ tịch xã Quang sau bốn năm cầm quyền, bằng cách nhử mồi câu cá, sợi dây "bảo hiểm" cho gã hoạn lợn đã dài tận huyện, tận thành phố, gã cóc sợ ai nữa. Gã thường bật cười bảo dân xóm Chùa: Các vị đi xe đạp lên tỉnh kiện tôi sao nhanh bằng tôi đi xe máy(!).

Thế là lão bán đứt Khu vườn cây của các cụ cho Viện cây giống. Nhưng sự thật là “Viện đứng nhận lấy danh nghĩa thôi. Họ chỉ có ba suất. Còn bác Thái (bí thư) lo cho bảy suất con cháu anh em trong nhà…Còn mười suất phía ông Quang chủ tịch mặc ông ấy lo… Ông biết Viện trưởng Viện cây giống là ai không? Chồng con Cúc gọi nhà dượng Tám gọi chúng tôi bằng bác họ” …

Thế đấy, họ Đào vươn ngành, vươn chi như vòi bạch tuộc, bám vào đất xóm Chùa chưa thỏa, sao còn dây mơ rễ má, cốt che mắt thiên hạ ăn cướp với nhau. Họ tranh cướp nhau mặt đường đến nỗi lão Hớn đã nói: “Để có rẻo mặt đường dưới âm, cần phải chết sớm tranh đất, tôi xin chết ngay”.Thiêng thật, sau khi bị mất trộm ba cây vàng có được do bán hớ mảnh đất đáng giá mười ba cây lão đã thắt cổ tự vẫn.

Đáng sợ hơn là thời kỳ cô Khờ (có ông nội là mõ làng, bố đi đánh dậm nuôi cả nhà) lấy người Đài Loan đổi tên là Lầy Lầy và với dáng điệu đung đưa háng với bộ váy xẻ ngược, xẻ xuôi, để lộ đến tận khúc đùi nõn nà, đập cửa ô tô đánh sầm rồi điềm nhiên lắc mông đi về làng. Lầy Lầy mừng tết Trung Thu cho mỗi người 1 đô-la, trẻ con mỗi đưa mỗi gói bánh quy kèm mấy viên kẹo Tàu. Cả làng được dịp rộ lên kéo nhau đi nhận quà như đi nhận phát chẩn. Lầy Lầy về làng để tuyển con gái đi Đài Loan mà tiêu chuẩn phải xinh xắn, dễ coi, trẻ, khỏe…lại còn phải "xịn". Lầy Lầy dám bảo bà Duệ lo cho khoản tiền kha khá để vá màng trinh cho con bà trước khi đưa đi xuất ngoại. Và bi thảm nhất là chuyện cả làng há hốc mồm ra khi biết kết quả khám nghĩa vụ quân sự có tới một nửa thanh niên xóm Chùa bị loại vì máu có khoản dương tính với con "Hít" (HIV) (!).

Lão Bản ngậm ngùi: Còn đâu Xóm Chùa ngày xưa nữa. Giờ tha hồ con gái đóng mác xuất ngoại, con giai đu đưa ma túy,ca-ve lẻn vào tận làng hoạt động kiếm tiền. Cái tha hóa len lỏi đến cả nhà ông lão đại tá về hưu có thằng con phá hang làm Khu Du lịch sinh thái rởm Hang Dơi. Nó đưa ba gái về nhà nói dối là để chờ lớp đào tạo nhà buồng, không ngờ một cô khiêu khích được lão già đến nỗi làm ông chết vì nhồi máu cơ tim ngay trên giường (!).

Đọc xong 16 truyện trong tập sách, lòng tôi đau xót quá. Đành rằng không phải chỗ nào cũng như Xóm Chùa này, nhưng rõ ràng ở nhiều nơi nông thôn hiện đã không còn bình yên nữa. Tôi thường xuyên trả lời trên báo cho nên hàng ngày nhận được khá nhiều thư. Bên cạnh những thông tin đáng mừng về thành công của đổi mới cây trồng , vật nuôi và phát triển nghề thủ công, còn không ít những lá thư tâm tình về sự nghèo đói, bỏ học, buồn chán và cả những thư hỏi rất nhiều về chuyện tình dục trước hôn nhân. Nông thôn đang chuyển động.

Cái tốt đang về với làng quê nhưng không ít cái xấu cũng đang len lỏi về theo. Nhà nghỉ, quán Karaokê, cắt tóc thư giãn, Game online …đang tỏa dần đến tận các xóm làng vốn bao đời thanh bình, êm ả. Không ít những cán bộ cơ sở hy sinh việc nhà để gánh vác biết bao công tác giúp đỡ dân làng chỉ với những đồng tiền lương hay phụ cấp quá ít ỏi. Nhưng những Xóm Chùa vẫn hiện diện nơi này nơi nọ với những biến tướng khác nhau, nhưng đều giống nhau ở sự tha hóa của cán bộ cơ sở, sự tê liệt hoạt động của Đảng và các đoàn thể quần chúng, sự bóp nghẹt dân chủ, trù giập người cương trực và sự tiếp nhận dễ dãi những lối sống hưởng thụ không lành mạnh.

Ai cứu những Xóm Chùa nói trên? Câu hỏi đó cần được mọi người suy nghĩ trước khi để tình hình diễn biến theo chiều hướng xấu. Đừng quên rằng trên 70% cư dân nước ta còn đang sống ở nông thôn và nguồn lực lao đồng để công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước đang trông chờ vào lớp trẻ còn đang chưa rời khỏi đồng ruộng hôm nay.

Theo GS. Nguyễn Lân Dũng

Blogged with the Flock Browser

Ai cứu Xóm Chùa?

Trong bài phát biểu tại Quốc hội ngày 9/5 vừa qua, GS Nguyễn Lân Dũng có "kêu gọi" các đại biểu QH, các đồng chí lãnh đạo đọc tác phẩm "Trinh tiết Xóm Chùa" của nữ sĩ Đoàn Lê để thấy phần nào hiện trạng nông thôn sau từ ngày "Mở cửa".

GS có gửi cho chúng tôi bài " Ai cứu Xóm Chùa?". Thiết nghĩ, nó vượt qua lời giới thiệu cuốn sách thông thường mà câu hỏi, trăn trở của đại biểu QH Nguyễn Lân Dũng nói lên tâm nguyện của cả triệu cử tri tới những nhà hoạch định chính sách nông nghiệp, nông dân, nông thôn...

Xóm Chùa là tên một làng quê được nhắc đến trong nhiều truyện ngắn của nữ tác giả Đoàn Lê (trong tập Trinh tiết Xóm Chùa, NXB Hội Nhà văn). Có thể đó không phải là một địa danh thật và không phải mọi câu chuyện ở đây đều xảy ra tại một làng quê cụ thể nào.

Nhưng với cái nhìn sắc sảo và nhân ái của tác giả, tôi tin là những câu chuyện xảy ra liên quan đến cái Xóm Chùa này đều là những chuyện có thật tại nông thôn nước ta từ ngày "Mở cửa". Nữ sĩ Đoàn Lê đã làm cho người đọc không thể không khắc khoải suy nghĩ và lo âu cho tương lai của nông thôn nước ta trước những diễn biến đi ngược lại với truyền thống nhân văn, nhân ái qua hàng nghìn năm qua.

Xóm Chùa hay Xóm Chùa Ông là nơi dân chúng tụ tập lại sống quanh khu lăng mộ của một liệt sĩ dòng tôn thất nhà Trần. Xóm Chùa đang yên lành thì náo động lên bắt đầu từ cái cát-sét có được sau ngày giải phóng. Nó làm đủ mọi nhiệm vụ trong đám cưới, đám tang. Không ngày nào không có người tìm đến chủ nhân với hàng đống các loại băng khóc cha, khóc mẹ, loại dành riêng cho con dâu, con rể, con nuôi, có cả loại kinh Phật dành cho đối tượng đang "thập tử nhất sinh".

Cú sốc lớn hơn là từ ngày cái Nhớn được tuyển làm diễn viên ở Trung ương quay về làng với hai mắt xanh lè, mí mắt rắc nhũ óng ánh, mặt mũi chỗ đỏ, chỗ nâu, quần áo miếng xanh, miếng tím... Rồi lại xuất hiện cái ti-vi cho cả xóm xem chung. Tiếp đến bà Chiu bán rượu nếp bị chiếc xe của Tây móc vào đòn gánh kéo lê một quãng gây xây xát nhẹ mà được đền tới 400 đô-la, khiến cho nhiều người ao ước được vướng vào xe của Tây như bà (!). Rồi chuyện cô gái lai đen tên Mừng chuyên hủ hóa với trai làng và quy đổi ra...gạo.

Nhưng chưa có gì đáng xáo trộn bằng chuyện mở đường cao tốc qua làng làm tha hóa cả một tầng lớp cán bộ thất học và tham lam. Chủ tịch xã Quang sau bốn năm cầm quyền, bằng cách nhử mồi câu cá, sợi dây "bảo hiểm" cho gã hoạn lợn đã dài tận huyện, tận thành phố, gã cóc sợ ai nữa. Gã thường bật cười bảo dân xóm Chùa: Các vị đi xe đạp lên tỉnh kiện tôi sao nhanh bằng tôi đi xe máy(!).

Thế là lão bán đứt Khu vườn cây của các cụ cho Viện cây giống. Nhưng sự thật là “Viện đứng nhận lấy danh nghĩa thôi. Họ chỉ có ba suất. Còn bác Thái (bí thư) lo cho bảy suất con cháu anh em trong nhà…Còn mười suất phía ông Quang chủ tịch mặc ông ấy lo… Ông biết Viện trưởng Viện cây giống là ai không? Chồng con Cúc gọi nhà dượng Tám gọi chúng tôi bằng bác họ” …

Thế đấy, họ Đào vươn ngành, vươn chi như vòi bạch tuộc, bám vào đất xóm Chùa chưa thỏa, sao còn dây mơ rễ má, cốt che mắt thiên hạ ăn cướp với nhau. Họ tranh cướp nhau mặt đường đến nỗi lão Hớn đã nói: “Để có rẻo mặt đường dưới âm, cần phải chết sớm tranh đất, tôi xin chết ngay”.Thiêng thật, sau khi bị mất trộm ba cây vàng có được do bán hớ mảnh đất đáng giá mười ba cây lão đã thắt cổ tự vẫn.

Đáng sợ hơn là thời kỳ cô Khờ (có ông nội là mõ làng, bố đi đánh dậm nuôi cả nhà) lấy người Đài Loan đổi tên là Lầy Lầy và với dáng điệu đung đưa háng với bộ váy xẻ ngược, xẻ xuôi, để lộ đến tận khúc đùi nõn nà, đập cửa ô tô đánh sầm rồi điềm nhiên lắc mông đi về làng. Lầy Lầy mừng tết Trung Thu cho mỗi người 1 đô-la, trẻ con mỗi đưa mỗi gói bánh quy kèm mấy viên kẹo Tàu. Cả làng được dịp rộ lên kéo nhau đi nhận quà như đi nhận phát chẩn. Lầy Lầy về làng để tuyển con gái đi Đài Loan mà tiêu chuẩn phải xinh xắn, dễ coi, trẻ, khỏe…lại còn phải "xịn". Lầy Lầy dám bảo bà Duệ lo cho khoản tiền kha khá để vá màng trinh cho con bà trước khi đưa đi xuất ngoại. Và bi thảm nhất là chuyện cả làng há hốc mồm ra khi biết kết quả khám nghĩa vụ quân sự có tới một nửa thanh niên xóm Chùa bị loại vì máu có khoản dương tính với con "Hít" (HIV) (!).

Lão Bản ngậm ngùi: Còn đâu Xóm Chùa ngày xưa nữa. Giờ tha hồ con gái đóng mác xuất ngoại, con giai đu đưa ma túy,ca-ve lẻn vào tận làng hoạt động kiếm tiền. Cái tha hóa len lỏi đến cả nhà ông lão đại tá về hưu có thằng con phá hang làm Khu Du lịch sinh thái rởm Hang Dơi. Nó đưa ba gái về nhà nói dối là để chờ lớp đào tạo nhà buồng, không ngờ một cô khiêu khích được lão già đến nỗi làm ông chết vì nhồi máu cơ tim ngay trên giường (!).

Đọc xong 16 truyện trong tập sách, lòng tôi đau xót quá. Đành rằng không phải chỗ nào cũng như Xóm Chùa này, nhưng rõ ràng ở nhiều nơi nông thôn hiện đã không còn bình yên nữa. Tôi thường xuyên trả lời trên báo cho nên hàng ngày nhận được khá nhiều thư. Bên cạnh những thông tin đáng mừng về thành công của đổi mới cây trồng , vật nuôi và phát triển nghề thủ công, còn không ít những lá thư tâm tình về sự nghèo đói, bỏ học, buồn chán và cả những thư hỏi rất nhiều về chuyện tình dục trước hôn nhân. Nông thôn đang chuyển động.

Cái tốt đang về với làng quê nhưng không ít cái xấu cũng đang len lỏi về theo. Nhà nghỉ, quán Karaokê, cắt tóc thư giãn, Game online …đang tỏa dần đến tận các xóm làng vốn bao đời thanh bình, êm ả. Không ít những cán bộ cơ sở hy sinh việc nhà để gánh vác biết bao công tác giúp đỡ dân làng chỉ với những đồng tiền lương hay phụ cấp quá ít ỏi. Nhưng những Xóm Chùa vẫn hiện diện nơi này nơi nọ với những biến tướng khác nhau, nhưng đều giống nhau ở sự tha hóa của cán bộ cơ sở, sự tê liệt hoạt động của Đảng và các đoàn thể quần chúng, sự bóp nghẹt dân chủ, trù giập người cương trực và sự tiếp nhận dễ dãi những lối sống hưởng thụ không lành mạnh.

Ai cứu những Xóm Chùa nói trên? Câu hỏi đó cần được mọi người suy nghĩ trước khi để tình hình diễn biến theo chiều hướng xấu. Đừng quên rằng trên 70% cư dân nước ta còn đang sống ở nông thôn và nguồn lực lao đồng để công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước đang trông chờ vào lớp trẻ còn đang chưa rời khỏi đồng ruộng hôm nay.

Theo GS. Nguyễn Lân Dũng

Blogged with the Flock Browser

Khởi tố ông Phạm Xuân Quắc, nguyên Cục trưởng Cục C14

Sáng nay 13/5/2008, thiếu tướng Vũ Thanh Hoa, người phát ngôn Bộ Công An vừa thông báo về việc khởi tố bị can có hành vi vi phạm pháp luật liên quan đến vụ PMU 18 với nội dung như sau:

>>> Nhà báo bị bắt tạm giam vì đưa tin vụ PMU18

Thiếu tướng Phạm Xuân Quắc và mái tóc bạc rất dễ nhận

 

“Trong quá trình điều tra vụ án: “Bùi Quang Hưng và Bùi Tiến Dũng cùng đồng bọn phạm tội tổ chức đánh bạc và đánh bạc; vụ án Cố ý làm trái quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng; Đưa và nhận hối lộ; Tham ô tài sản tại Ban Quản lý dự án 18” đã có nhiều báo đưa tin liên quan đến cán bộ tiêu cực, tham nhũng, tham gia chạy án, hối lộ… trong đó có bài “Bùi Tiến Dũng khai đã đưa tiền chạy án cho gần 40 nhân vật quan trọng”.

 

Xét tính chất nghiêm trọng của các việc nêu trên, Bộ Công an đã chỉ đạo các cơ quan chức năng điều tra làm rõ các thông tin trên để xử lý theo pháp luật. Kết quả điều tra đã xác định có những tin đưa lên báo không đúng sự thật, trong đó có những tin đang trong quá trình điều tra, có tin không có trong hồ sơ vụ án; việc đăng tải những thông tin trên đây trên các phương tiện thông tin là rất nghiêm trọng, đã có dấu hiệu vi phạm pháp luật.

 

Vì vậy ngày 23/7/2007, cơ quan An ninh điều tra khởi tố vụ án hình sự với các tội danh: “Tội lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, công dân” (theo điều 258 Bộ luật hình sự) và “Tội cố ý làm lộ bí mật Nhà nước” (điều 263 Bộ luật hình sự).

 

Quá trình điều tra cơ quan An ninh đã có đủ căn cứ xác định việc đưa tin sai sự thật của vụ án là do một số cán bộ cảnh sát điều tra và một số phóng viên thực hiện, hành vi của họ đã vi phạm pháp luật nghiêm trọng. Ngày 12/5/2008, cơ quan An ninh điều tra đã khởi tố bị can với tội danh “Tội lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ” (điều 281 Bộ luật hình sự) để tiếp tục điều tra làm rõ mức độ sai phạm và xử lý theo pháp luật đối với những người có tên sau đây:

 

1. Ông Phạm Xuân Quắc, sinh năm 1946 tại Hải Dương, nguyên Cục trưởng Cục C14
2. Ông Đinh Văn Huynh, sinh năm 1958 tại Thái Bình, nguyên trưởng phòng 9, cục C14.
3. Ông Nguyễn Việt Chiến, sinh năm 1952 tại Hà Nội, phóng vien báo Thanh Niên.
4. Ông Nguyễn Văn Hải, sinh năm 1975 tại Thái Nguyên, phóng viên Báo Tuổi trẻ.”

Theo M.V

Blogged with the Flock Browser

Tìm thấy nguyên bản chiếu Cần Vương

TTCT - Một nguyên bản chiếu Cần Vương vừa được tìm thấy tại bảo tàng gia đình ông Thierry d'Argenlieu tại Pháp.

Ông Thierry d'Argenlieu là viên cao ủy Pháp đến Đông Dương theo chân lực lượng quân sự quốc tế (Trung Quốc và Anh), đến giải giới quân đội Nhật đã đầu hàng sau Thế chiến 2, giai đoạn năm 1945 (chính viên cao ủy này chủ trương quân đội Pháp sẽ tái chiếm Việt Nam).

Bức chiếu có bề ngang 70cm, cao 57cm; các con dấu trên đó gồm có: dấu triện hoàng đế hình chữ nhật gần vuông, ngang 115mm, cao 110mm. Có chín đôi triện nhỏ 18x18mm đóng dấu từng phần nội dung và chín triện tròn đường kính 43mm.

Phần nội dung, nguyên bản tiếng Hán:
Hoàng du đại cáo Nam trung quan viên lê thứ tuân tri.
Giá đại cáo mật chiếu tối chính hiệp kính tuyên cáo.
Hàm Nghi ngũ niên lục nguyệt sơ lục nhật.

Trẫm toản thừa đại thống, thiệu thuật hồng cơ, quốc vận truân mông, kỳ tặc tử kình thôn, thế thậm tiệm bất khả thâu an. Tư yên mật triệu chư thần nhập Cơ Mật viện sáp huyết cáo thệ: kỳ tiên công phá kim thành, thứ tắc trường khu Gia Định. Bất ý Văn Tường hoài nhị nhi Cam Lộ giá thiên. Ư thử quân thần tái tương cáo thệ dĩ đồ khôi phục, kế quyết tha bang du viện. Trẫm hề tích vi khu, cố bất tỵ sơn hải chi lao, mạo tử thân lâm Đại Đức quốc cầu viện sự, mông y quốc chuẩn doãn.

Kính hồi Quảng Đông, tiếp kiến quan viên hội giả biện bạch, trẫm tâm hội ủy mông ân, nhưng mệnh tối chính hiệp kính phụng chỉ mật cáo: phàm tại nhĩ mục, cọng tất kiến văn, tắc thủy tổ chi đồng cừu, bất cọng đái thiên, phương nghị hiền nhân quân tử mẫn thời chí khí, trẫm kim diệt Quắc giả Ngu, kế định thanh di, tảo bằng vu ngoại quốc, đệ tụ đắc đa nhân, vô tài hà dưỡng. Trẫm độc ưu chi. Như Nam trung thần thứ nghĩa nghi xuất tư trợ quốc, tương danh số liệt vu kim tịch, tha nhật công thành, chiếu số bội hoàn, nhi thường kim phong hộ, bất lận nguyên ân. Miễn tai tướng sĩ, thể thử trẫm tâm. Khâm tai!

Đại phương ấn: Hàm Nghi bảo ấn
Viên ấn: Phúc Minh chi ấn
Tiểu ấn: “Hoàng Đế”.
Tạm dịch:

Bài đại cáo về mưu lược của hoàng đế, quan viên và nhân dân trung nghĩa ở miền Nam tuân hay.

Bản mật chiếu đại cáo này phải tuân thủ nghiêm ngặt.

Hàm Nghi năm thứ năm, ngày mồng sáu tháng sáu.

Trẫm vâng noi đại thống, nối tiếp cơ đồ lớn lao, nhưng vận nước gian truân, bọn giặc thôn tính, thế thậm lan dần, không thể tạm yên. Vì thế đã mật triệu các bề tôi vào viện Cơ Mật uống máu ăn thề, hẹn trước hết đánh phá tại kinh thành, sau đó đuổi dài vào Gia Định. Chẳng ngờ Văn Tường hai lòng, nên xa giá phải dời đi Cam Lộ.

Bởi thế, vua tôi lại phải ăn thề lần nữa để lo khôi phục, mưu định đi nước khác cầu viện. Trẫm nào tiếc thân hèn, nên chẳng ngại lao nhọc vượt núi non biển cả, xông pha chỗ chết, đích thân sang nước Đại Đức cầu sự giúp đỡ. Đã được nước ấy chuẩn thuận.

Khi về thẳng Quảng Đông đã tiếp kiến các quan viên hội họp biện bạch, lòng trẫm an ủi gấp bội, đã ban mệnh vâng theo một cách nghiêm ngặt mật cáo rằng: phàm có tai mắt ắt cùng nghe thấy, thì cùng mối thù của đất nước chẳng đội chung trời nên bàn rằng: bậc hiền nhân quân tử có chí khí đau xót cho thời thế, nay trẫm mượn nước Ngu để đánh nước Quắc, mưu định dẹp loài mọi rợ, phải sớm dựa vào nước ngoài, đã tụ họp được nhiều người, nhưng không tiền của sao nuôi dưỡng (lực lượng) được. Trẫm riêng lo vậy. Nếu như các bề tôi trung, người dân có nghĩa ở miền Nam hẵng xuất của cải giúp nước, thì sẽ đem họ tên, số tiền ghi vào sổ vàng, đợi ngày sau sự nghiệp hoàn thành, chiếu theo số mà hoàn trả gấp bội và đền bù vàng, phong hộ (phong thực ấp) chẳng dè sẻn gì đối với ơn xưa. Hãy cố gắng thay tướng sĩ! Hãy thấu cho lòng trẫm. Kính thay.

Đóng ấn: (Đại phương ấn): Hàm Nghi bảo ấn
(Viên ấn): Phúc Minh chi ấn
(Tiểu ấn): Hoàng đế
(Bản dịch của nhà nghiên cứu Trần Đại Vinh, giảng viên Trường ĐH Sư phạm - ĐH Huế).

Được biết từ trước đến nay gần như chưa ai xác định được bản gốc chiếu Cần Vương, và việc tiếp cận với bản chữ Hán lại càng hiếm. Các bản dịch sang tiếng Việt chiếu Cần Vương hiện phần lớn xuất xứ từ các tài liệu tiếng Pháp, trong đó quan trọng từ các tác phẩm của đại úy người Pháp là Gosselin, được dẫn đi dẫn lại nhiều lần, gần như trong tình trạng “tam sao thất bản”. Cũng đã có một số người công bố “bản gốc” chiếu Cần Vương, nhưng phần lớn thì xuất xứ cũng như bản thân bức chiếu có độ tin cậy không cao.

Với bản chiếu vừa tìm được, giáo sư Léon Vandermeersch (Pháp) sau khi khảo sát tường tận đã xác nhận một cách quả quyết rằng đây là bức chiếu thật.

THÁI LỘC

Blogged with the Flock Browser